ΑΛΕΞΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥ '21

Από την Αμβρακιά. Άρχοντας της Αμβρακιάς, ανήκε σε μία από τις αρχαιότερες οικογένειες της Ακαρνανίας και τις πρώτες του Βάλτου. Την άνοιξη του 1821 σήκωσε τη σημαία της Επαναστάσεως στον Κάτω Βάλτο, στον ιστορικό ναό της Παναγίας της Αμβρακιώτισσας. Από τα τέσσερα παιδιά του δύο σκοτώθηκαν στο Μεσολόγγι και ένα στο Ναύπλιο. Πολέμησε με ηρωισμό σε πολλές μάχες, και το 1825 προβιβάστηκε σε χιλίαρχο. Όταν σκοτώθηκαν τα αδέλφια του, οι άνδρες που είχαν υπό τις οδηγίες τους ανακήρυξαν αυτόν ως αρχηγό. Στην Α' Εθνοσυνέλευση μετείχε ως πληρεξούσιος του Βάλτου. Έλαβε μέρος στην Έξοδο και κατόρθωσε να διασωθεί. Το 1827, με εντολή τής Επιτροπής τού Αγώνα μετέβη στον Πειραιά και πολέμησε υπό τον Καραϊσκάκη. Πέθανε, τελικά, στον Καρβασαρά(Αμφιλοχία) στις 9 Φεβρουαρίου 1867 και ετάφη αριστερά τού παλαιού κωδωνοστασίου του Αγίου Αθανασίου.

 ΠΗΓΕΣ

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κουφός Ν. Γιάννης: Ο Κήπος των Ηρώων. Ιστορικό οδοιπορικό στον Κήπο των

Ελεύθερων Πολιορκημένων στο Μεσολόγγι. Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία

(ΑΙ.ΠΟ.Ε). Αθήνα 2007.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Χαραλαμπόπουλος Δ. Χαράλαμπος: Οι Αιτωλοακαρνάνες το '21. Ονομαστικοί

Κατάλογοι Συνταξιούχων (Με ονοματολογικές παρατηρήσεις). Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών. Επιστημονική Βιβλιοθήκη. Αθήνα 2002.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 2. Εκδόσεις Φυτράκη.

Νομομαθής και πολιτικός. Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1814 και ήταν αδερφός τού Ζηνόβιου Βάλβη. Σπούδασε νομικά στην Πίζα. Εργάστηκε στο δικαστικό σώμα και το 1872 ανακηρύχτηκε πρόεδρος του Αρείου Πάγου. Το 1875 διετέλεσε πρόεδρος του ειδικού δικαστηρίου που δίκασε τον υπουργό Ιωάννη Βλασσόπουλο για την υπόθεση των «Σιμωνιακών». Το 1886, μετά την παραίτηση του Θεόδωρου Δηλιγιάννη, σχημάτισε βραχύβια υπηρεσιακή κυβέρνηση κατόπιν παρακλήσεως του βασιλιά Γεωργίου Α΄. Τιμήθηκε με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρα^. απεβίωσε στην Αθήνα το 1892.

ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Νεώτερος Ελληνισμός από 1881 ως 1913, τ.ΙΔ.

Εκδοτική Αθηνών, Αθήναι 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κολόμβας Αθ. Νικόλαος: Μεσολόγγι (1821-1829). Οι αθάνατοι πρόμαχοι. Εκδοτική

Άλφα, Αθήνα 1998.

Μακρυδημήτρης Αντώνης: Οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδος 1828-1997. Εκδόσεις

Ι.Σιδέρης, Αθήνα 1997.

Κουζέλης Π. Απόστολος: Οι Αιτωλοακαρνάνες Πρωθυπουργοί. Αθήνα 2000.

Ποιητής, συγγραφέας και μεταφραστής. Γεννήθηκε στη Σύμη το 1920, αλλά έζησε αρκετά χρόνια στο Μεσολόγγι. Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και υπηρέτησε στη Μέση Εκπαίδευση. Στη συνέχεια, μετέβη στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας, όπου σπούδασε Φιλοσοφία και αναγορεύτηκε σε Διδάκτωρ. Εξελέγη, επίσης, καθηγητής στην έδρα τής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εξέδωσε πλήθος επιστημονικές, φιλοσοφικές, και λογοτεχνικές εργασίες, και το 1952 τη μοναδική ποιητική του συλλογή με τίτλο «Τα Τραγούδια τού Ανήλιαγου».

ΠΗΓΕΣ

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Η Αιτωλοακαρνανία στη Νεοελληνική Λογοτεχνία. Πρακτικά Λογοτεχνικού

Συνεδρίου (Μεσολόγγι 5-7 Νοεμβρίου 2004). Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία (ΑΙ.ΠΟ.Ε), Αθήνα 2005.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.7^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2006.

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Περίστα στις 13 Νοεμβρίου 1902. Το φθινόπωρο 1906, ο πατέρας του μετανάστευσε στην Αμερική, για λίγα όπως λογάριαζε χρόνια, αλλά τα μεσολαβήσαντα γεγονότα δεν του επέτρεψαν την επιστροφή, παρά μετά το τέλος του Ά Παγκοσμίου Πολέμου (Ιούλιος 1919).Μεγάλωσε συνεπώς, κάτω από τη σκέπη τής μάνας του, που, αν και αγράμματη, κράτησε με συνέπεια επί 13 το δυσβάσταχτο βάρος του αρχηγού τής οικογένειας, και ανέθρεψε τα παιδιά της με υποδειγματική σωφροσύνη και αρετή. Ο Βαλαώρας φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Περίστας και πέρασε αριστεύοντας τις πέντε τάξεις του (Σεπ. 1908 - Ιούν.1913), με δάσκαλο τον φωτισμένο παπα-Κωτσαρέλη. Πήγε κατόπιν (Σεπ. 1913) στο Ελληνικό Σχολείο Πλατάνου, ψυχή και στυλοβάτης του οποίου ήταν ο Σωτήρης Κωτσόπουλος, ένας διαπρεπής εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τον Ιούνιο 1917 απεφοίτησε, δεύτερος στη σειρά, από το Ελληνικό Σχολείο και αμέσως ενεγράφη στο Γυμνάσιο Αγρινίου. Το απολυτήριο Γυμνασίου, με «λίαν καλώς», πήρε από το Δεύτερο Γυμνάσιο Πατρών (Ιούν.1921).Διψούσε για μάθηση, αλλά δεν υπήρχαν τα υλικά μέσα για ανώτερες σπουδές. Με την βοήθεια της μάνας του φυγαδεύτηκε μια νύχτα (Σεπ. 1921) για την Αθήνα, όπου ύστερα από αφάνταστες ταλαιπωρίες βρήκε επιτέλους το δρόμο προς την περιπόθητη επιστήμη. Σαν «απομηχανής Θεός», ο καθηγητής Σπύρος Παπανικολάου προσφέρθηκε να του βρει εργασία στο Αστεροσκοπείο Αθηνών (δόκιμος μετεωρολόγος, Οκτώβ.1921 - Δεκέμ. 1926). Μπόρεσε, έτσι, να εγγραφεί στην Ιατρική Σχολή τού Πανεπιστημίου Αθηνών (Οκτώβ.1921). Πέντε χρόνια αργότερα (Νοέμ. 1926) πήρε το πτυχίο του με «λίαν καλώς».
Αφού εργάστηκε για ένα διάστημα ως κοινοτικός ιατρός, έφυγε και πάλι, με δανεικά χρήματα, προς την Εσπερία (Μάρτ. 1929), όπου, επί 15 μήνες, παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα στην Ιατρική Σχολή Παρισίων και στη Σχολή Υγιεινής και τροπικών νοσημάτων τού Λονδίνου. Το καλοκαίρι 1930 γύρισε στην Ελλάδα, αποφασισμένος να ιδρύσει μια πρότυπη Κλινική στην Περίστα, και να μείνει για πάντα στο χωριό. Περαστικός από την Αθήνα, πηγαίνοντας για το χωριό, έλαβε ένα πρωί, ξαφνικά την παραγγελία να συναντήσει τον Αμερικανό επιστήμονα Μarshall Balfour, που ακολουθούσε τότε το υγειονομικό κλιμάκιο της Κοινωνίας των Εθνών, αντιπροσωπεύοντας στην Ελλάδα την Rockefeller Foundation. O Balfour τον πείθει, τελικά, να συνεργαστεί στην προσπάθεια της ξένης αποστολής για την καταπολέμηση της ελονοσίας και την αναδιοργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών της χώρας.
Ακολούθησε γοργή εξέλιξις. Το Δεκέμβριο 1930 μπαίνει κατόπι εξετάσεων, στην Υγειονομική Σχολή, από όπου παίρνει το δίπλωμα ανωτέρων σπουδών Υγιεινής (Απρίλ. 1932). Αποσπάται κατόπιν στο Εργαστήριο Ερευνών Καβάλας και, εν συνεχεία, διορίζεται Διευθυντής τού Ανθελονοσιακού Σταθμού Δράμας (1933) και, το επόμενο έτος, Διευθυντής τού Σταθμού Ροδοδάφνης Αιγίου. Το Σεπτέμβριο 1934, με υποτροφία τής Rockefeller Foundation, εγγράφεται στη Σχολή Υγιεινής τού John hopkins University Βαλτιμόρης. Αποφοιτά τον Ιούνιο του 1936, με το ανώτατο δίπλωμα Doctor of Public Health, in Biostatistics. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, συνεχίζει μέχρι τέλους 1938, τη συνεργασία του με την Rockefeller Foundation, ενώ, παράλληλα, αναλαμβάνει τη διδασκαλία της Επιδημιολογίας και της Βιοστατιστικής, στους σπουδαστές της Υγειονομικής Σχολής Αθηνών. Το 1939 ανακηρύσσεται παμψηφεί υφηγητής τής υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τον ίδιο χρόνο (28 Οκτ. 1939) νυμφεύθηκε τη Φωτεινή Λαλαούνη, με την οποία απέκτησε τρείς θυγατέρες. Με την κήρυξη του πολέμου, επιστρατεύθηκε (Νοέμ. 1940) και υπηρέτησε επί πέντε μήνες, πρώτα στην Κέρκυρα και στους Αγίους Σαράντα, και ύστερα σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο των Αθηνών. Τον Ιανουάριο 1943, συνεργάστηκε με την αποστολή τού Διεθνούς Κομιτάτου τού Ερυθρού Σταυρού, μέχρι τον Οκτώβριο 1944, όταν, με την αποχώρηση των Γερμανών, έφθασαν στην Ελλάδα οι πρώτες συμμαχικές αποστολές της ML. και της UNRRA. Διορίζεται τότε υποδιευθυντής του Υγειονομικού Τμήματος της UNRRA και κατόπιν (Ιούλιος 1945), προϊστάμενος της Υγειονομικής υπηρεσίας τής Greek War Relief, από την οποία και παραιτήθηκε τον Δεκέμβριο 1946. Υπηρέτησε, επίσης, στον ΟΗΕ επί 13 χρόνια και 9 μήνες (24 Οκτωβ. 1947 - 31 Ιουλ. 1961), όπου προήχθη μέχρι τού ανώτατου τεχνικού βαθμού. Όταν τελικά παραιτήθηκε, ο γεν. γραμματεύς Dag Hammarskjold, σε προσωπική του επιστολή, τόνισε την αξιόλογη συμβολή του Βαλαώρα στην επιτυχία τής δύσκολης, αλλά παγκόσμιας αποστολής του ΟΗΕ.
Γύρισε στην Ελλάδα (Αύγουστος 1961), τακτικός πια καθηγητής τής Υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μαζί με τη μόρφωση εκατοντάδων κάθε χρόνο φοιτητών, έδωσε καινούργια ώθηση στη διδασκαλία τής υγιεινής και την επιστημονική έρευνα, μέσα στο Κέντρο Βιομετρικών Δημογραφικών Ερευνών, που ο ίδιος ίδρυσε (1962). Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει εκατοντάδες μονογραφίες, εισηγήσεις και άρθρα, που δημοσιεύθηκαν στην Ελληνική, Αγγλική και Γαλλική, και αρκετά συγγράμματα, με σπουδαιότερα την «Υγιεινή τού Ανθρώπου» (δύο εκδόσεις), τα «Στοιχεία Βιομετρίας και Στατιστικής», την «Υγιεινή τού Χωριού» (δύο εκδόσεις), τη «Δημογραφική Ιστορία τής συγχρόνου Ελλάδος», τον «Ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών» και άλλα.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παπαθανασόπουλος Θανάσης: Περίστα Ναυπακτίας. Ιστορικά-Λαογραφικά.

Δεύτερος Τόμος. Εκδόσεις Μελέαγρος, Αθήνα 2003.

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.perista.net

Φιλολογικό ψευδώνυμο του Γιώργου Τσακανίκα. Γεννήθηκε στο Αγρίνιο στα 1879.Σπούδασε στη Νομική Σχολή των Αθηνών, και συνέχισε την ακαδημαϊκή του εκπαίδευση στη Γαλλία. Θα ασκήσει τη δικηγορία στο Αγρίνιο και θα διατελέσει Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αγρινίου για πολλά χρόνια. Δύο φορές, μάλιστα, τιμήθηκε βουλευτικό αξίωμα. Με το ψευδώνυμο Κίμων Γαλάζης θα πρωτοδημοσιεύσει, το 1902,  στο περιοδικό «Διόνυσος» του Μήτσου Χατζόπουλου ποιήματά του. Η ενασχόληση με την ποίηση υπήρξε, γι' αυτόν, μία πνοή διεξόδου στην τόσο πληκτική επαρχιακή ζωή. Εφημερίδες και περιοδικά τής εποχής θα φιλοξενήσουν πολλούς από τους λυρικούς του στοχασμούς, όπου τα στοιχεία τής πνιγηρής καθημερινότητας και της προσωπικής μοναξιάς κυριαρχούν. Το έργο του - κατά κύριον λόγο οι εν τετραστίχοις «Ρυθμοί» - παραμένει αναξιοποίητο, όντας και σήμερα διεσπαρμένο σε διάφορα έντυπα.

ΠΗΓΕΣ

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.15, Νοέμβριος 1993.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.24-25, Ιούνιος 1997.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.65, Απρίλιος-Μαϊος-Ιούνιος 2007.