ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ (ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ) 1891-1949 ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

 

Γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1909. Έδειξε από νωρίς την έμφυτη ροπή του στη ζωγραφική και πήρε, γι' αυτό, μαθήματα κοντά σ' έναν τοπικό αγιογράφο. Διετέλεσε ανώτερο στέλεχος Τ.Τ.Τ.(Ταχυδρομεία) και επιδιδόταν, παράλληλα, στη ζωγραφική, στην οποία αφοσιώθηκε μετά τη συνταξιοδότησή του. Έλαβε μέρος σε πολλές εκθέσεις ζωγραφικής^. Έργα του παρουσιάστηκαν και στο 11ο τεύχος του περιοδικού «Παρουσία». Ασχολήθηκε, επίσης, και με την ποίηση χωρίς, όμως, να εκδώσει κάποια συλλογή.  

 

 

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

 

 

 

Φιλολογικό ψευδώνυμο του πεζογράφου Νίκου Μαυροσκότη. Κατάγεται από το Αιτωλικό. Γεννήθηκε στον Τίρναβο το 1912, όπου υπηρετούσε ο πατέρας του, ο μετέπειτα στρατηγός. Αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων και πολέμησε στο Αλβανικό Μέτωπο, όπου τραυματίστηκε δύο φορές, καθώς και στην Αντίσταση. Στα Γράμματα εμφανίστηκε πολύ νέος, το 1927, με δημοσιεύματα διηγημάτων του στη «Φιλολογική Πρωτοχρονιά» τού Μαυρίδη, στο «Ρουμελιώτικο Ημερολόγιο» κι αλλού. Το 1948 τύπωσε το πρώτο του πεζογράφημα με τίτλο «Η πίπα του πατέρα μου», και το 1961 το μυθιστόρημα «Ο ιταλικός λόφος». Την ίδια χρονιά εξέδωσε και το θεατρικό έργο «Η επιστροφή των Αργοναυτών». Η πεζογραφία του χαρακτηρίζεται από  έναν διάχυτα άμεσο λυρισμό.

ΠΗΓΕΣ

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

 

 

 

 

  Από γονείς Μεσολογγίτες γεννήθηκε ο Δημοσθένης Βουτυράς, στις 25 Μαρτίου τού 1872, πάνω στο πλοίο που τους μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί παρέμειναν για τρία χρόνια^. έπειτα μετέβησαν στο Μεσολόγγι ,και τελικά εγκαταστάθηκαν στον Πειραιά, όπου ο πατέρας του διορίσθηκε συμβολαιογράφος.
Η ραγδαία επιδείνωση της υγείας του μικρού Βουτυρά, λόγω των συχνών κρίσεων επιληψίας, θα τον υποχρεώσει να διακόψει τη φοίτησή του στο Γυμνάσιο και να γίνει αυτοδίδακτος. Βρίσκει διέξοδο στη συγγραφή, όπου προσπαθεί να διοχετεύσει τη σφύζουσα ζωτικότητα του πνεύματός του^. όμως,  η χρεοκοπία και η, ως απότοκο αυτής, αυτοκτονία τού πατέρα του θα τον αναγκάσουν να εγκαταλείψει τα συγγραφικά του όνειρα και να εργασθεί σκληρά για την επιβίωσή του. Οι άθλιες συνθήκες ζωής και εργασίας του θα τον φέρουν σε επαφή με την ψυχολογία των ανθρώπων του μόχθου και της βιοπάλης, καθιστώντας τον ως ένας από τους γνήσιους εκπροσώπους του ρεαλιστικού διηγήματος στην Ελλάδα. Διηγείται με απλότητα, φυσικότητα και εντιμότητα για ανθρώπινους τύπους που συνάντησε στις πειραιώτικες φτωχογειτονιές, στις ταβέρνες, στις φάμπρικες^. για όλους εκείνους τους απόκληρους που η ζωή τους είναι με δάκρυ, πόνο και βάσανα. Τα πρώτα του διηγήματα δημοσίευσε στο πειραιώτικο «Περιοδικό». Για το όλο του συγγραφικό έργο τού απονεμήθηκε το «Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών». Από το 1901 μέχρι το 1950, δημοσίευσε 30 τόμους  με περισσότερα από 400 διηγήματα. Τα πλέον αξιόλογα των οποίων είναι: «Παπάς ειδωλολάτρης»,1920, «Οι αλανιάρηδες»,1921, «Το γκρέμισμα των Θεών,1922, «Ο θρήνος των βοδιών»,1923, «Αριστοκρατική γειτονιά»,1924, «Μέσα στους ανθρωποφάγους»,1927, «Στους άγνωστους θεούς»,1927, «Ύστερα από εκατομμύρια χρόνια»,1932, «Ο έρωτας στους τάφους»,1943, και τα μυθιστορήματα «Το σπίτι των ερπετών», 1933, και «Τρικυμίες», 1945.

 

 

Κώνστας Κ.Σ.: Άπαντα. Όσα βρέθηκαν, τ.6^ος. Φιλολογικά Κείμενα Δημοσιευμένα: Απο

1 Μαρτίου 1968 Ως 31 Οκτωβρίου 1978. Επιμέλεια Θ.Μ.Πολίτης. Εκδόσεις Μαυρίδης, Αθήνα 1994.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.3^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2004.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.7^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2006.

 

 

 

Αγωνιστής από την Ακαρνανία, έπεσε ηρωικά μαχόμενος στην έξοδο του Μεσολογγίου.

 ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κουφός Ν. Γιάννης: Ο Κήπος των Ηρώων. Ιστορικό οδοιπορικό στον Κήπο των

Ελεύθερων Πολιορκημένων στο Μεσολόγγι. Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία

(ΑΙ.ΠΟ.Ε). Αθήνα 2007.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Μήτσης Θ. Νίκος: Αετός Ξηρομέρου. Ιστορικές επιφυλλίδες αλλοτινών χρόνων.

Έκδοση Σύλλογος των Εν Αθήναις Αετινών Ξηρομέρου με την αρωγή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2008.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Εφημερίδα Μεδεών Η Κατούνα. Έκδοση του Συλλόγου Κατουνιωτών «Φίλιππος ο

Ακαρνάν», Αρ.φύλλου 27, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2007.

 

 

 

 

Ο Θωμάς Γκόρπας γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1935. Από το 1954 έζησε στην Αθήνα, από το1975 έως το 1980 στο Παρίσι, και από το 1990 μοίραζε τον καιρό του ανάμεσα στην Αθήνα και στην Αίγινα.

  ΄Εκανε μια ντουζίνα επαγγέλματα: εργάτης, λογιστής, παλαιοβιβλιοπώλης, βιβλιοπώλης, επιμελητής εκδόσεων, εκδότης (εκδόσεις Ζυγός, εκδόσεις Πανόραμα, εκδόσεις ΄Εξοδος), μεταφραστής κ.ά., πριν και μετά τη λεγομένη δημοσιογραφία (συντάκτης στον Ημερήσιο Τύπο: «Ανεξάρτητος Τύπος», «Μεσημβρινή», «Εξπρές», «Νέα Πολιτεία»). Ακόμα υπήρξε συντάκτης ή αρχισυντάκτης στα περιοδικά Ρουμελιώτικο Ημερολόγιο, Ρουμελιώτικη Βίγλα, Ο Λογοτέχνης, Η Τέχνη στην Αθήνα, Η Καλλιτεχνική, Πολιτικά Θέματα, Μουσικά Θέματα. Έγραψε για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και δίδαξε σε θεατρική σχολή Ιστορία λογοτεχνίας και αγωγή του λόγου.

  Στη δεκαετία του ΄50 σύχναζε στο Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας, στη Στοά Μαυρίδη, στο Πατάρι του Λουμίδη και στο Βυζάντιον. Υπήρξε μέλος της ΕΣΑΤ, της ΕΣΗΕΑ, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Εταιρείας Συγγραφέων. Από το 1955 έως το 1967 συμμετείχε σε ομάδες που πρωτοστάτησαν για μια πρωτοπορία στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στα εικαστικά και για την υπεράσπιση του λαϊκού τραγουδιού. Από τους πρώτους που μίλησαν και έγραψαν για τον Καραγκιόζη, το ρεμπέτικο και την «άλλη, άγνωστη ή λησμονημένη ποίηση και πεζογραφία».

  Το 1979 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Μπιτ στην ΄Οστια της Ρώμης.

  Πέθανε στην Αθήνα το 2003.

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΓΚΟΡΠΑ

ΠΟΙΗΣΗ

Σπασμένος καιρός, εκδ. Μινώταυρος, Αθήνα 1957.

Παλιές ειδήσεις, ιδιωτική έκδοση, Αθήνα 1966.

Πανόραμα, εκδ. Panderma, Αθήνα 1975.

Στάσεις στο μέλλον, εκδ. Εγνατία, Θεσσαλονίκη ¹1979, ²1980· εκδ. Πορεία, Αθήνα ³1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ⁴1983.

Περνάει ο στρατός..., εκδ. Πορεία, Αθήνα ¹1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ²1983.

Τα θεάματα, εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Τα ποιήματα [1957-1983]. Στάσεις στο μέλλον, Περνάει ο στρατός..., Τα θεάματα, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα ¹1995· εκδ. Κέδρος, Αθήνα ²2006.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Ισιδώρα, Ισιδώρα!  Ο τραγικός έρωτας της Ντάνκαν με τον ποιητή Γεσένιν, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα 1995.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Το πανηγύρι τ' Άη Συμιού (μια μεσολογγίτικη λαογραφία), (με Βησσαρίωνα Γκόρπα), εκδ. Ζυγός, Αθήνα 1972.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ  

Περιπετειώδες κοινωνικό και μαύρο νεοελληνικό αφήγημα, εισαγωγή - βιογραφικά - ανθολόγηση (1850-1950), δύο τόμοι, εκδ. Σίσυφος, Αθήνα 1981.

ΚΑΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

Στέρης, το τραγικό παραμύθι της ζωής και του έργου ενός πρωτοπόρου, 18 κριτικά άρθρα γύρω από μια έκθεση, εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1982.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Το βιβλίο όλων των ημερών. Η πρώτη μου ατζέντα, εκδ. Δεληθανάση, Αθήνα 1992.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ (Επιμέλεια - βιογραφικά - πρόλογοι)

Γεράσιμος Βώκος, Ο εκτοπισμένος κ.ά. διηγήματα, επανέκδοση, εκδ. Έξοδος, Αθήνα 1983.

Νικόλαος Β. Βωτυράς, Ο μάγκας του ωρολογίου, επανέκδοση, εκδ.΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Αθηναϊκά διηγήματα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα [1990].

Ευάγγελος Λεμπέσης, Η  τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών στο σύγχρονο βίο. Μελέτη κοινωνική και ψυχολογική. Μεταγλώττιση και ένα κείμενο γραμμένο από τον Θωμά Γκόρπα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα  ¹1990,  ²2003.

Για τον Θωμά Γκόρπα και για το έργο του έγραψαν οι: Νικηφόρος Βρεττάκος, Τάκης Δόξας, Σταμάτης Μαράντος, Δημ. Στουπάκης, Κ.Σταματίου, Τάσος Λειβαδίτης, Σπύρος Τσακνιάς, Σπύρος Κατσίμης, Κ.Ι.Τσαούσης, Νίκος Σπάνιας, Στέλιος Γεράνης, Τάκης Σινόπουλος, Ευγένιος Αρανίτσης, Λεωνίδας Ζενάκος, Θ.Μ.Πολίτης, Δημ. Τσάκωνας, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Γιάννης Κουβαράς, Ανδρέας Μπελεζίνης, Βαγγέλης Κάσσος, Γ.Π.Σαββίδης, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Δημήτρης Σταμέλος, Κώστας Βούλγαρης, Λεωνίδας Χρηστάκης, Παντελής Μπουκάλας, Αλέξης Ζήρας, Χρ. Γιαννακόπουλος, Γιάννης Δάλλας, Μιχ. Μερακλής, Βασίλης Καλαμαράς, Ακακία Κορδόση, Κ.Ρεσβάνης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Αλέξ. Αργυρίου, Μάριος Χάκκας, Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Γιάννης Τριάντης, Κώστας Κρεμμύδας, Αγγελική Κωσταβάρα, Γιάννης Κοντός, Θανάσης Κωσταβάρας, Μάρκος Μέσκος κ.ά.                          

 

 

Νομομαθής και πολιτικός. Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1814 και ήταν αδερφός τού Ζηνόβιου Βάλβη. Σπούδασε νομικά στην Πίζα. Εργάστηκε στο δικαστικό σώμα και το 1872 ανακηρύχτηκε πρόεδρος του Αρείου Πάγου. Το 1875 διετέλεσε πρόεδρος του ειδικού δικαστηρίου που δίκασε τον υπουργό Ιωάννη Βλασσόπουλο για την υπόθεση των «Σιμωνιακών». Το 1886, μετά την παραίτηση του Θεόδωρου Δηλιγιάννη, σχημάτισε βραχύβια υπηρεσιακή κυβέρνηση κατόπιν παρακλήσεως του βασιλιά Γεωργίου Α΄. Τιμήθηκε με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρα^. απεβίωσε στην Αθήνα το 1892.

ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Νεώτερος Ελληνισμός από 1881 ως 1913, τ.ΙΔ.

Εκδοτική Αθηνών, Αθήναι 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κολόμβας Αθ. Νικόλαος: Μεσολόγγι (1821-1829). Οι αθάνατοι πρόμαχοι. Εκδοτική

Άλφα, Αθήνα 1998.

Μακρυδημήτρης Αντώνης: Οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδος 1828-1997. Εκδόσεις

Ι.Σιδέρης, Αθήνα 1997.

Κουζέλης Π. Απόστολος: Οι Αιτωλοακαρνάνες Πρωθυπουργοί. Αθήνα 2000.

 

 

 

 

Τέκνο φτωχής οικογένειας, γεννήθηκε στον Αστακό στις 30 Ιανουαρίου 1894. Τρεις ημέρες αργότερα πέθανε ο πατέρας του και την ανατροφή του  ανέλαβε ο θείος του, Νικόλαος Τζανιός. Φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο τής Ζερβάδας και στο Γυμνάσιο της Λευκάδας. Κατόπιν, έδωσε εξετάσεις και έγινε δεκτός από τη Σχολή Ευελπίδων, επειδή, όμως, δεν μπορούσε να πληρώσει το ποσό τής εγγραφής την εγκατέλειψε και εισήλθε στο Μαθηματικό Τμήμα τού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το πρωί παρακολουθούσε τις πανεπιστημιακές παραδόσεις και τη νύχτα εργαζόταν σε ένα από τα τηλεγραφεία των Αθηνών. Τον Απρίλιο του 1919 αναγορεύτηκε σε διδάκτορα των Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ^. την επόμενη χρονιά με έξοδα του Εμμανουήλ Μπενάκη, ο οποίος είχε λάβει γνώσει των εξαιρετικών επιδόσεων του Βαρόπουλου, απεστάλη στο Παρίσι προς τελειοποίηση των σπουδών του. Το 1923 εξελέγη διδάκτορας του Πανεπιστημίου των Παρισίων μετά τιμητικής μνείας. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα εργάστηκε ως καθηγητής στο Κολλέγιο Αθηνών^. το 1927 διορίστηκε καθηγητής στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης,  και το 1929 έκτακτος καθηγητής τής Ανωτέρας Αναλύσεως στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τακτικός καθηγητής των Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης διορίστηκε το 1930, όπου και υπηρέτησε μέχρι τον θάνατό του, επελθόντος στις 14 Ιουνίου 1957.   

ΠΗΓΕΣ

Χασάπης Κ. Χρήστος: Αστακός. Ιστορικόν Βιογραφικόν Λαογραφικόν Λεύκωμα.

Συμβολή στην Ιστορία της Δυτικής Στερεάς Ελλάδος.