ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

 

Καταγόμενος από τη μεγάλη σουλιώτικη οικογένεια των Βλαχογιάννηδων, γεννήθηκε στη Ναύπακτο το 1867. Εμπνεόμενος από την αγάπη του για ό,τι ελληνικό, θα επιδιώξει να λάβει ανώτατη μόρφωση γραφόμενος στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών. Λόγω, όμως, της άσχημης οικονομικής του κατάστασης δεν θα κατορθώσει να ολοκληρώσει τις σπουδές του^. καταγινόμενος, ως μέσο βιοπορισμού, με την προγύμναση μαθητών, τη διόρθωση κειμένων κ.ά. Συνεργάζεται ,παράλληλα, με εφημερίδες και περιοδικά, όπου δημοσιεύει ποιήματα, διηγήματα και πρωτόλειες ιστορικές πραγματείες του με το φιλολογικό ψευδώνυμο Γιάννης Επαχτίτης. Το 1908 θα εκδώσει το περιοδικό «Προπύλαια». Η ενδελεχής, όμως, και μοναδική ως προς το ερευνητικό της βάθος προσπάθεια ιστορικής ανάδειξης των αγνώστων και σκοτεινών, έως τότε, περιόδων τής Τουρκοκρατίας και της Εθνεγερσίας τού 1821, υπήρξε το κολοσσιαίο έργο με το οποίο όχι μόνο καθιερώθηκε στα ελληνικά γράμματα, αλλά και προσέφερε μοναδική υπηρεσία αυτογνωσίας στην πατρίδα του. Αποδύεται σε έναν πολύμοχθο και χρονοβόρο αγώνα συγκέντρωσης πηγών και ανερεύνητου υλικού, περιλαμβάνοντας στην έρευνά ακόμη και μπακάλικα, υπόγεια, αποθήκες, παλιά τυπογραφεία, μάντρες κ.ά. Το απροσμέτρητης αξίας, σε περιεχόμενο και όγκο, υλικό που θα συναχθεί, θα επιτρέψει να φωτιστούν με περισσότερη αντικειμενικότητα και μετριοπάθεια αμφίσημα πρόσωπα και γεγονότα τής νεώτερης ελληνικής ιστορίας. Ο ίδιος θα ιδρύσει και θα οργανώσει τα «Ιστορικά Αρχεία τού Κράτους», εμπλουτίζοντάς τα με σπάνια έγγραφα από την Επανάσταση του 1821. Αυτός ο ακατάβλητος ιστοριοδίφης, ο σεμνός και αδιάφορος προς κάθε τιμητική διάκριση θα πεθάνει στην Αθήνα το 1945, αφήνοντας μισοτελειωμένη τη βιογραφία τού «Καραϊσκάκη». Έργα του υπήρξαν: «Ιστορίες τού Γιάννου Επαχτίτη» 1893 ( διηγήματα ) . «Ο θάνατος του Ανδρούτσου»  1896. «Αρχεία νεωτέρας Ελληνικής Ιστορίας» Αθηναϊκόν αρχείον,  τομ.Α', 1901. «Η βιογραφία του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη , υπό του ιδιαιτέρου Γραμματέως του Δ. Αινιάνος» 1903. «Αρχεία του στρατηγού Ιωάννου Μακρυγιάννη , τομ. Α' -Β'»  1907. «Χιακόν Αρχείον, τομ. Α' -Ε'»  1910 - 1924. «Η πεταλούδα» (διήγημα) 1920. «Τα ανέκδοτα του Καραϊσκάκη και του Κολοκοτρώνη» 1922. «Του χάρου ο χαλασμός» 1923. «Σπυρομίλιου .Απομνημονεύματα της δευτέρας  πολιορκίας του Μεσολογγίου» 1926. «Ιστορική ανθολογία .Ανέκδοτα , γνωμικά , περίεργα, αστεία εκ του βίου διασήμων Ελλήνων 1830 - 1864» 1927. «Μεγάλα χρόνια»  1930        ( διηγήματα ). «Κλέφτες του Μοριά» 1935.κ.ά.

ΠΗΓΕΣ

 

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Καραντώνης Αντρέας: Νεοελληνική Λογοτεχνία. Φυσιογνωμίες. Τόμος Πρώτος.

Εκδόσεις Δημ.Ν.Παπαδήμα, Αθήνα 1977.

Καραντώνης Αντρέας: Φυσιογνωμίες. Σειρά δεύτερη. Βιβλιοπωλείον της «Εστίας»,

Αθήνα 1960.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Η Αιτωλοακαρνανία στα Γράμματα και στις Τέχνες τον 20^ο αιώνα (Ποίηση-

Πεζογραφία-Δοκίμιο-Εικαστικά-Λαογραφία). Ένωση Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών (Ε.Α.Λ), Αθήνα 2004.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Γιάννης Βλαχογιάννης. Α' Συμπόσιο Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 18-19-

20 Νοεμβρίου 1994. Ναυπακτιακά Ζ. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών. Αθήνα 1995.

Μνήμη Γιάννη Βλαχογιάννη. 2^ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπάκτου «Γιάννης

Βλαχογιάννης-Επαχτίτης». Ανατύπωση-Ναύπακτος 2005

Βαρδακουλάς Δημ. Γιάννης: Ευεργέτες και Δωρητές στη Ναύπακτο.

Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου.

Μαθητεία: Βιογραφίες Νεοελλήνων Λογοτεχνών. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.

Τσάκος Ι. Γιώργος: Ιστορικές Αναφορές στο Δήμο Ναυπάκτου. Αθήνα 2006.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Χρονικό του 20^ου αιώνα. Εκδόσεις Δομική.

 

 

 

Ποιητής, κριτικός, διηγηματογράφος, χρονογράφος, δημοσιογράφος.  Γεννήθηκε στο Γαλαξίδι το 1897. Από το 1916 άρχισε να δημοσιεύει στα περιοδικά «Γράμματα της Αλεξάνδρειας», «Ελλάς» και «Σφαίρα». Στο Αγρίνιο εγκαθίσταται το 1929, όπου δραστηριοποιείται ως αρχισυντάκτης τής εφημερίδας «Τριχωνίς» (1929 - 1935) και, αργότερα, ως εκδότης τής εφημερίδας «Νέα Εποχή» (1935 - 1940) και (1951 - 1968). Άνθρωπος υψηλής παιδείας και ο ίδιος κατέστησε τα έντυπά του εστίες πολιτισμού, φέρνοντας σε επαφή το κοινό του με την αφρόκρεμα τής πνευματικής δημιουργίας τής εποχής. Χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Τροβατόρε», για να υπογράφει τα ποιήματά του και να παραθέτει σε λογοτεχνικές επιφυλλίδες τα πονήματά του. Πολλά πεζά  του έχουν ως θέμα τους έρωτες των Θεών τού Ολύμπου, στα οποία η σκωπτικότητα της σάτιρας εκπλήσσει ευχάριστα τον αναγνώστη. Δυστυχώς ,το αξιόλογο λογοτεχνικό έργο του δεν έχει, ακόμη, εκδοθεί.  

 

 

 

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Μπαρχαμπάς Αριστείδης: Το Αγρίνιο Κάποτε. Λεύκωμα. Εκδόσεις ERGO. Αθήνα

2003.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.10, Μάρτιος 1992.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.67, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2007.

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.epoxi.gr

 

Ο Θωμάς Γκόρπας γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1935. Από το 1954 έζησε στην Αθήνα, από το1975 έως το 1980 στο Παρίσι, και από το 1990 μοίραζε τον καιρό του ανάμεσα στην Αθήνα και στην Αίγινα.

  ΄Εκανε μια ντουζίνα επαγγέλματα: εργάτης, λογιστής, παλαιοβιβλιοπώλης, βιβλιοπώλης, επιμελητής εκδόσεων, εκδότης (εκδόσεις Ζυγός, εκδόσεις Πανόραμα, εκδόσεις ΄Εξοδος), μεταφραστής κ.ά., πριν και μετά τη λεγομένη δημοσιογραφία (συντάκτης στον Ημερήσιο Τύπο: «Ανεξάρτητος Τύπος», «Μεσημβρινή», «Εξπρές», «Νέα Πολιτεία»). Ακόμα υπήρξε συντάκτης ή αρχισυντάκτης στα περιοδικά Ρουμελιώτικο Ημερολόγιο, Ρουμελιώτικη Βίγλα, Ο Λογοτέχνης, Η Τέχνη στην Αθήνα, Η Καλλιτεχνική, Πολιτικά Θέματα, Μουσικά Θέματα. Έγραψε για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και δίδαξε σε θεατρική σχολή Ιστορία λογοτεχνίας και αγωγή του λόγου.

  Στη δεκαετία του ΄50 σύχναζε στο Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας, στη Στοά Μαυρίδη, στο Πατάρι του Λουμίδη και στο Βυζάντιον. Υπήρξε μέλος της ΕΣΑΤ, της ΕΣΗΕΑ, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Εταιρείας Συγγραφέων. Από το 1955 έως το 1967 συμμετείχε σε ομάδες που πρωτοστάτησαν για μια πρωτοπορία στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στα εικαστικά και για την υπεράσπιση του λαϊκού τραγουδιού. Από τους πρώτους που μίλησαν και έγραψαν για τον Καραγκιόζη, το ρεμπέτικο και την «άλλη, άγνωστη ή λησμονημένη ποίηση και πεζογραφία».

  Το 1979 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Μπιτ στην ΄Οστια της Ρώμης.

  Πέθανε στην Αθήνα το 2003.

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΓΚΟΡΠΑ

ΠΟΙΗΣΗ

Σπασμένος καιρός, εκδ. Μινώταυρος, Αθήνα 1957.

Παλιές ειδήσεις, ιδιωτική έκδοση, Αθήνα 1966.

Πανόραμα, εκδ. Panderma, Αθήνα 1975.

Στάσεις στο μέλλον, εκδ. Εγνατία, Θεσσαλονίκη ¹1979, ²1980· εκδ. Πορεία, Αθήνα ³1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ⁴1983.

Περνάει ο στρατός..., εκδ. Πορεία, Αθήνα ¹1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ²1983.

Τα θεάματα, εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Τα ποιήματα [1957-1983]. Στάσεις στο μέλλον, Περνάει ο στρατός..., Τα θεάματα, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα ¹1995· εκδ. Κέδρος, Αθήνα ²2006.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Ισιδώρα, Ισιδώρα!  Ο τραγικός έρωτας της Ντάνκαν με τον ποιητή Γεσένιν, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα 1995.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Το πανηγύρι τ' Άη Συμιού (μια μεσολογγίτικη λαογραφία), (με Βησσαρίωνα Γκόρπα), εκδ. Ζυγός, Αθήνα 1972.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ  

Περιπετειώδες κοινωνικό και μαύρο νεοελληνικό αφήγημα, εισαγωγή - βιογραφικά - ανθολόγηση (1850-1950), δύο τόμοι, εκδ. Σίσυφος, Αθήνα 1981.

ΚΑΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

Στέρης, το τραγικό παραμύθι της ζωής και του έργου ενός πρωτοπόρου, 18 κριτικά άρθρα γύρω από μια έκθεση, εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1982.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Το βιβλίο όλων των ημερών. Η πρώτη μου ατζέντα, εκδ. Δεληθανάση, Αθήνα 1992.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ (Επιμέλεια - βιογραφικά - πρόλογοι)

Γεράσιμος Βώκος, Ο εκτοπισμένος κ.ά. διηγήματα, επανέκδοση, εκδ. Έξοδος, Αθήνα 1983.

Νικόλαος Β. Βωτυράς, Ο μάγκας του ωρολογίου, επανέκδοση, εκδ.΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Αθηναϊκά διηγήματα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα [1990].

Ευάγγελος Λεμπέσης, Η  τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών στο σύγχρονο βίο. Μελέτη κοινωνική και ψυχολογική. Μεταγλώττιση και ένα κείμενο γραμμένο από τον Θωμά Γκόρπα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα  ¹1990,  ²2003.

Για τον Θωμά Γκόρπα και για το έργο του έγραψαν οι: Νικηφόρος Βρεττάκος, Τάκης Δόξας, Σταμάτης Μαράντος, Δημ. Στουπάκης, Κ.Σταματίου, Τάσος Λειβαδίτης, Σπύρος Τσακνιάς, Σπύρος Κατσίμης, Κ.Ι.Τσαούσης, Νίκος Σπάνιας, Στέλιος Γεράνης, Τάκης Σινόπουλος, Ευγένιος Αρανίτσης, Λεωνίδας Ζενάκος, Θ.Μ.Πολίτης, Δημ. Τσάκωνας, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Γιάννης Κουβαράς, Ανδρέας Μπελεζίνης, Βαγγέλης Κάσσος, Γ.Π.Σαββίδης, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Δημήτρης Σταμέλος, Κώστας Βούλγαρης, Λεωνίδας Χρηστάκης, Παντελής Μπουκάλας, Αλέξης Ζήρας, Χρ. Γιαννακόπουλος, Γιάννης Δάλλας, Μιχ. Μερακλής, Βασίλης Καλαμαράς, Ακακία Κορδόση, Κ.Ρεσβάνης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Αλέξ. Αργυρίου, Μάριος Χάκκας, Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Γιάννης Τριάντης, Κώστας Κρεμμύδας, Αγγελική Κωσταβάρα, Γιάννης Κοντός, Θανάσης Κωσταβάρας, Μάρκος Μέσκος κ.ά.