ΦΩΤΟΜΑΡΑΣ Χ. ΣΩΜΑΤΑΡΧΗΣ

Γεννήθηκε στον Πειραιά, αλλά μεγάλωσε και έζησε στο Αγρίνιο. Παντρεύτηκε με τον δικηγόρο Δημήτρη Βότση, που διετέλεσε και δήμαρχος Αγρινίου. Φοίτησε στη Σχολή Καλογραιών Αθηνών, όπου διδάχτηκε ξένες γλώσσες. Απέκτησε δίπλωμα γαλλικής Φιλολογίας. Στον πόλεμο του '40 υπηρέτησε ως εθελόντρια νοσοκόμος στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αγρινίου. Διετέλεσε και πρόεδρος του Σωματείου «Φανέλα τού στρατιώτη». Για τις υπηρεσίες τις αυτές τιμήθηκε με το «Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων», το 1950. Συμμετείχε, επίσης, στο Δ.Σ. πολλών ιδρυμάτων και κοινωφελών σωματείων. Μαθήτρια, ακόμη, άρχισε να γράφει και να δημοσιεύει ποιήματά της σε εφημερίδες και περιοδικά της Αθήνας και της επαρχίας. Πραγματοποίησε διαλέξεις και ομιλίες και έγινε μέλος τής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Ποιητικές της συλλογές είναι: «Μενεξέδες», «Μία φλόγα από τριαντάφυλλα» και «Γλυκιές μου αγάπες» .

ΠΗΓΕΣ 

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.15, Ιανουάριος-Μάρτιος 2001.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.1, Δεκέμβριος 1989.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.52, Μάρτιος 2004.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.7^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2006.

Φιλολογικό ψευδώνυμο του Γιώργου Τσακανίκα. Γεννήθηκε στο Αγρίνιο στα 1879.Σπούδασε στη Νομική Σχολή των Αθηνών, και συνέχισε την ακαδημαϊκή του εκπαίδευση στη Γαλλία. Θα ασκήσει τη δικηγορία στο Αγρίνιο και θα διατελέσει Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αγρινίου για πολλά χρόνια. Δύο φορές, μάλιστα, τιμήθηκε βουλευτικό αξίωμα. Με το ψευδώνυμο Κίμων Γαλάζης θα πρωτοδημοσιεύσει, το 1902,  στο περιοδικό «Διόνυσος» του Μήτσου Χατζόπουλου ποιήματά του. Η ενασχόληση με την ποίηση υπήρξε, γι' αυτόν, μία πνοή διεξόδου στην τόσο πληκτική επαρχιακή ζωή. Εφημερίδες και περιοδικά τής εποχής θα φιλοξενήσουν πολλούς από τους λυρικούς του στοχασμούς, όπου τα στοιχεία τής πνιγηρής καθημερινότητας και της προσωπικής μοναξιάς κυριαρχούν. Το έργο του - κατά κύριον λόγο οι εν τετραστίχοις «Ρυθμοί» - παραμένει αναξιοποίητο, όντας και σήμερα διεσπαρμένο σε διάφορα έντυπα.

ΠΗΓΕΣ

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.15, Νοέμβριος 1993.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.24-25, Ιούνιος 1997.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.65, Απρίλιος-Μαϊος-Ιούνιος 2007.

Καταγόμενος από τη μεγάλη σουλιώτικη οικογένεια των Βλαχογιάννηδων, γεννήθηκε στη Ναύπακτο το 1867. Εμπνεόμενος από την αγάπη του για ό,τι ελληνικό, θα επιδιώξει να λάβει ανώτατη μόρφωση γραφόμενος στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών. Λόγω, όμως, της άσχημης οικονομικής του κατάστασης δεν θα κατορθώσει να ολοκληρώσει τις σπουδές του^. καταγινόμενος, ως μέσο βιοπορισμού, με την προγύμναση μαθητών, τη διόρθωση κειμένων κ.ά. Συνεργάζεται ,παράλληλα, με εφημερίδες και περιοδικά, όπου δημοσιεύει ποιήματα, διηγήματα και πρωτόλειες ιστορικές πραγματείες του με το φιλολογικό ψευδώνυμο Γιάννης Επαχτίτης. Το 1908 θα εκδώσει το περιοδικό «Προπύλαια». Η ενδελεχής, όμως, και μοναδική ως προς το ερευνητικό της βάθος προσπάθεια ιστορικής ανάδειξης των αγνώστων και σκοτεινών, έως τότε, περιόδων τής Τουρκοκρατίας και της Εθνεγερσίας τού 1821, υπήρξε το κολοσσιαίο έργο με το οποίο όχι μόνο καθιερώθηκε στα ελληνικά γράμματα, αλλά και προσέφερε μοναδική υπηρεσία αυτογνωσίας στην πατρίδα του. Αποδύεται σε έναν πολύμοχθο και χρονοβόρο αγώνα συγκέντρωσης πηγών και ανερεύνητου υλικού, περιλαμβάνοντας στην έρευνά ακόμη και μπακάλικα, υπόγεια, αποθήκες, παλιά τυπογραφεία, μάντρες κ.ά. Το απροσμέτρητης αξίας, σε περιεχόμενο και όγκο, υλικό που θα συναχθεί, θα επιτρέψει να φωτιστούν με περισσότερη αντικειμενικότητα και μετριοπάθεια αμφίσημα πρόσωπα και γεγονότα τής νεώτερης ελληνικής ιστορίας. Ο ίδιος θα ιδρύσει και θα οργανώσει τα «Ιστορικά Αρχεία τού Κράτους», εμπλουτίζοντάς τα με σπάνια έγγραφα από την Επανάσταση του 1821. Αυτός ο ακατάβλητος ιστοριοδίφης, ο σεμνός και αδιάφορος προς κάθε τιμητική διάκριση θα πεθάνει στην Αθήνα το 1945, αφήνοντας μισοτελειωμένη τη βιογραφία τού «Καραϊσκάκη». Έργα του υπήρξαν: «Ιστορίες τού Γιάννου Επαχτίτη» 1893 ( διηγήματα ) . «Ο θάνατος του Ανδρούτσου»  1896. «Αρχεία νεωτέρας Ελληνικής Ιστορίας» Αθηναϊκόν αρχείον,  τομ.Α', 1901. «Η βιογραφία του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη , υπό του ιδιαιτέρου Γραμματέως του Δ. Αινιάνος» 1903. «Αρχεία του στρατηγού Ιωάννου Μακρυγιάννη , τομ. Α' -Β'»  1907. «Χιακόν Αρχείον, τομ. Α' -Ε'»  1910 - 1924. «Η πεταλούδα» (διήγημα) 1920. «Τα ανέκδοτα του Καραϊσκάκη και του Κολοκοτρώνη» 1922. «Του χάρου ο χαλασμός» 1923. «Σπυρομίλιου .Απομνημονεύματα της δευτέρας  πολιορκίας του Μεσολογγίου» 1926. «Ιστορική ανθολογία .Ανέκδοτα , γνωμικά , περίεργα, αστεία εκ του βίου διασήμων Ελλήνων 1830 - 1864» 1927. «Μεγάλα χρόνια»  1930        ( διηγήματα ). «Κλέφτες του Μοριά» 1935.κ.ά.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Καραντώνης Αντρέας: Νεοελληνική Λογοτεχνία. Φυσιογνωμίες. Τόμος Πρώτος.

Εκδόσεις Δημ.Ν.Παπαδήμα, Αθήνα 1977.

Καραντώνης Αντρέας: Φυσιογνωμίες. Σειρά δεύτερη. Βιβλιοπωλείον της «Εστίας»,

Αθήνα 1960.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Η Αιτωλοακαρνανία στα Γράμματα και στις Τέχνες τον 20^ο αιώνα (Ποίηση-

Πεζογραφία-Δοκίμιο-Εικαστικά-Λαογραφία). Ένωση Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών (Ε.Α.Λ), Αθήνα 2004.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Γιάννης Βλαχογιάννης. Α' Συμπόσιο Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 18-19-

20 Νοεμβρίου 1994. Ναυπακτιακά Ζ. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών. Αθήνα 1995.

Μνήμη Γιάννη Βλαχογιάννη. 2^ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπάκτου «Γιάννης

Βλαχογιάννης-Επαχτίτης». Ανατύπωση-Ναύπακτος 2005

Βαρδακουλάς Δημ. Γιάννης: Ευεργέτες και Δωρητές στη Ναύπακτο.

Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου.

Μαθητεία: Βιογραφίες Νεοελλήνων Λογοτεχνών. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.

Τσάκος Ι. Γιώργος: Ιστορικές Αναφορές στο Δήμο Ναυπάκτου. Αθήνα 2006.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Χρονικό του 20^ου αιώνα. Εκδόσεις Δομική.

Γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Οι γονείς του ήταν Επτανήσιοι. Υπήρξε κοσμοπολίτης, σπούδασε γαλλική και γερμανική Φιλολογία στην Ευρώπη. Έπειτα, έφυγε για την Αμερική, όπου ίδρυσε τον «Σύνδεσμο των Αιτωλοακαρνάνων» και εξέδιδε τις έμμετρες σατιρικές εφημερίδες «Ρωμιός ομογενής», 1908, και το «Αγκάθι», 1913. Επέστρεψε  στο Αγρίνιο το 1920^. το 1926 ίδρυσε το «Αμφικτιονικό Αδελφάτο», εκπολιτιστικό και καλλιτεχνικό σωματείο. Γράφει ποιήματα και πεζά στις τοπικές εφημερίδες και ασχολείται με τη ζωγραφική και την πλαστική. Από τον Γεράκη πήρε τα πρώτα μαθήματα πλαστικής ο μεγάλος γλύπτης Χρίστος Καπράλος. Πέθανε το 1938, εγκαταλελειμμένος στο Άσυλο Ανιάτων των Αθηνών.

ΠΗΓΕΣ

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Μπαρχαμπάς Αριστείδης: Το Αγρίνιο Κάποτε. Λεύκωμα. Εκδόσεις ERGO. Αθήνα

2003.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.35, Σεπτέμβριος 1999.