ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΒΥΡΩΝ-ΓΕΩΡΓΙΟΣ (ΛΟΡΔΟΣ ΒΥΡΩΝ)

Από τη Λεπενού. Από την αρχή τής Επανάστασης πολέμησε στις μάχες: Λαγκάδας, Μακρυνόρους, Κομποτίου, Πέτα, Άρτας, Σταυρού Βουλγαρελίου, Τζουμέρκων και στο Μεσολόγγι. Μετά την Έξοδο ακολούθησε τον Καραϊσκάκη πολεμώντας στην Αράχοβα και την Αθήνα.

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

Από το Σακαρέτσι(Περδικάκι). Έλαβε τα όπλα από την αρχή τού Αγώνα, συμμετέχοντας σε πολλές και σημαντικές μάχες. Δεν δίστασε, μάλιστα, να διαθέσει όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του στους σκοπούς τής απελευθέρωσης. Με το τέλος τού Αγώνα, πάμφτωχος πια, διορίζεται από την προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδος ως έπαρχος Αποκούρου. Κατόπιν, τοποθετήθηκε ,διαδοχικά, ειρηνοδίκης Ακαρνανίας, επαρχιακός δημογέρων τής επαρχίας Βάλτου και υγειονόμος. Αργότερα, λόγω τής εντιμότητας, εξελέγη δύο κατά συνέχεια περιόδους δήμαρχος Ιδομένης. Θα βρει, τελικά, άδικο θάνατο δολοφονημένος.

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Από την Αμβρακιά. Κατά την πολιορκία του Μεσολογγίου πολλοί ήταν εκείνοι που προσπάθησαν να στείλουν απ' έξω τροφές, για να συντηρηθεί ο στρατός. Ένας εξ αυτών ήταν και πρόκριτος τής Αμβρακιάς Πάνος Ζαράγκας, αγωνιστής που υπηρέτησε καθ' όλο το διάστημα του Αγώνα, έχων υπό τις διαταγές του ικανούς στρατιώτες. Πολέμησε στις μάχες τής Πλάκας, τού Μακρυνόρους, τής Καλλιδρόμης, των Αγράφων , τής Ναυπάκτου και στις πολιορκίες τού Μεσολογγίου. Στην πρώτη πολιορκία έστειλε προς επισιτισμό των στρατιωτών 200 πρόβατα, και τρία χρόνια αργότερα, στη δεύτερη πολιορκία, άλλα 230 γιδοπρόβατα. Μετά την ηρωική έξοδο ακολούθησε τον Καραϊσκάκη και παρευρέθη σε διάφορες γύρω και εντός των Αθηνών. 

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Από το Μπονίκεβο(Πετρώνα). Ανήκε σε μία από τις επιφανέστερες οικογένειες του Βάλτου. Μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, συμμετείχε στις μάχες Καρπενησίου, Μακρυνόρους, Σταυρού και Αλωνίων.

 ΠΗΓΕΣ

Αγωνιστής από το Ξηρόμερο. Πήρε μέρος στις μάχες τού Βραχωρίου, του Πέτα κ.ά. Πέθανε στην δεύτερη πολιορκία τού Μεσολογγίου.

  ΠΗΓΕΣ