ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΤΙΜΟΛΕΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ. ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ - ΠΟΙΗΤΗΣ

 

Ο Θωμάς Γκόρπας γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1935. Από το 1954 έζησε στην Αθήνα, από το1975 έως το 1980 στο Παρίσι, και από το 1990 μοίραζε τον καιρό του ανάμεσα στην Αθήνα και στην Αίγινα.

  ΄Εκανε μια ντουζίνα επαγγέλματα: εργάτης, λογιστής, παλαιοβιβλιοπώλης, βιβλιοπώλης, επιμελητής εκδόσεων, εκδότης (εκδόσεις Ζυγός, εκδόσεις Πανόραμα, εκδόσεις ΄Εξοδος), μεταφραστής κ.ά., πριν και μετά τη λεγομένη δημοσιογραφία (συντάκτης στον Ημερήσιο Τύπο: «Ανεξάρτητος Τύπος», «Μεσημβρινή», «Εξπρές», «Νέα Πολιτεία»). Ακόμα υπήρξε συντάκτης ή αρχισυντάκτης στα περιοδικά Ρουμελιώτικο Ημερολόγιο, Ρουμελιώτικη Βίγλα, Ο Λογοτέχνης, Η Τέχνη στην Αθήνα, Η Καλλιτεχνική, Πολιτικά Θέματα, Μουσικά Θέματα. Έγραψε για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και δίδαξε σε θεατρική σχολή Ιστορία λογοτεχνίας και αγωγή του λόγου.

  Στη δεκαετία του ΄50 σύχναζε στο Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας, στη Στοά Μαυρίδη, στο Πατάρι του Λουμίδη και στο Βυζάντιον. Υπήρξε μέλος της ΕΣΑΤ, της ΕΣΗΕΑ, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Εταιρείας Συγγραφέων. Από το 1955 έως το 1967 συμμετείχε σε ομάδες που πρωτοστάτησαν για μια πρωτοπορία στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στα εικαστικά και για την υπεράσπιση του λαϊκού τραγουδιού. Από τους πρώτους που μίλησαν και έγραψαν για τον Καραγκιόζη, το ρεμπέτικο και την «άλλη, άγνωστη ή λησμονημένη ποίηση και πεζογραφία».

  Το 1979 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Μπιτ στην ΄Οστια της Ρώμης.

  Πέθανε στην Αθήνα το 2003.

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΓΚΟΡΠΑ

ΠΟΙΗΣΗ

Σπασμένος καιρός, εκδ. Μινώταυρος, Αθήνα 1957.

Παλιές ειδήσεις, ιδιωτική έκδοση, Αθήνα 1966.

Πανόραμα, εκδ. Panderma, Αθήνα 1975.

Στάσεις στο μέλλον, εκδ. Εγνατία, Θεσσαλονίκη ¹1979, ²1980· εκδ. Πορεία, Αθήνα ³1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ⁴1983.

Περνάει ο στρατός..., εκδ. Πορεία, Αθήνα ¹1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ²1983.

Τα θεάματα, εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Τα ποιήματα [1957-1983]. Στάσεις στο μέλλον, Περνάει ο στρατός..., Τα θεάματα, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα ¹1995· εκδ. Κέδρος, Αθήνα ²2006.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Ισιδώρα, Ισιδώρα!  Ο τραγικός έρωτας της Ντάνκαν με τον ποιητή Γεσένιν, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα 1995.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Το πανηγύρι τ' Άη Συμιού (μια μεσολογγίτικη λαογραφία), (με Βησσαρίωνα Γκόρπα), εκδ. Ζυγός, Αθήνα 1972.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ  

Περιπετειώδες κοινωνικό και μαύρο νεοελληνικό αφήγημα, εισαγωγή - βιογραφικά - ανθολόγηση (1850-1950), δύο τόμοι, εκδ. Σίσυφος, Αθήνα 1981.

ΚΑΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

Στέρης, το τραγικό παραμύθι της ζωής και του έργου ενός πρωτοπόρου, 18 κριτικά άρθρα γύρω από μια έκθεση, εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1982.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Το βιβλίο όλων των ημερών. Η πρώτη μου ατζέντα, εκδ. Δεληθανάση, Αθήνα 1992.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ (Επιμέλεια - βιογραφικά - πρόλογοι)

Γεράσιμος Βώκος, Ο εκτοπισμένος κ.ά. διηγήματα, επανέκδοση, εκδ. Έξοδος, Αθήνα 1983.

Νικόλαος Β. Βωτυράς, Ο μάγκας του ωρολογίου, επανέκδοση, εκδ.΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Αθηναϊκά διηγήματα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα [1990].

Ευάγγελος Λεμπέσης, Η  τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών στο σύγχρονο βίο. Μελέτη κοινωνική και ψυχολογική. Μεταγλώττιση και ένα κείμενο γραμμένο από τον Θωμά Γκόρπα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα  ¹1990,  ²2003.

Για τον Θωμά Γκόρπα και για το έργο του έγραψαν οι: Νικηφόρος Βρεττάκος, Τάκης Δόξας, Σταμάτης Μαράντος, Δημ. Στουπάκης, Κ.Σταματίου, Τάσος Λειβαδίτης, Σπύρος Τσακνιάς, Σπύρος Κατσίμης, Κ.Ι.Τσαούσης, Νίκος Σπάνιας, Στέλιος Γεράνης, Τάκης Σινόπουλος, Ευγένιος Αρανίτσης, Λεωνίδας Ζενάκος, Θ.Μ.Πολίτης, Δημ. Τσάκωνας, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Γιάννης Κουβαράς, Ανδρέας Μπελεζίνης, Βαγγέλης Κάσσος, Γ.Π.Σαββίδης, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Δημήτρης Σταμέλος, Κώστας Βούλγαρης, Λεωνίδας Χρηστάκης, Παντελής Μπουκάλας, Αλέξης Ζήρας, Χρ. Γιαννακόπουλος, Γιάννης Δάλλας, Μιχ. Μερακλής, Βασίλης Καλαμαράς, Ακακία Κορδόση, Κ.Ρεσβάνης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Αλέξ. Αργυρίου, Μάριος Χάκκας, Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Γιάννης Τριάντης, Κώστας Κρεμμύδας, Αγγελική Κωσταβάρα, Γιάννης Κοντός, Θανάσης Κωσταβάρας, Μάρκος Μέσκος κ.ά.                          

 

 

Κόρη τού Μιχαήλ Μπέλλου. Γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1884. Το 1908, παντρεύτηκε τον φιλόλογο καθηγητή από το Άργος, Νικόλαο Γκινόπουλο. και με την εμπνευσμένη συμπαράσταση της, τον ανέδειξε σε σημαντικό συγγραφέα και ιστορικό. Το 1914 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα.  Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, άρχισε το πλούσιο κοινωνικό της έργο. Ως εθελόντρια αδελφή, έτρεχε με αφοσίωση και στοργή σε όλα τα νοσοκομεία και προσέφερε τις πολύτιμες υπηρεσίες της. Μετά δε την καταστροφή τής Μ. Ασίας, επιδιδόταν με πάθος στη σωτηρία των απροστάτευτων ανηλίκων, συγκεντρώνοντας και φροντίζοντας τα ορφανά κι εγκαταλελειμμένα παιδιά. Πρωτοστάτησε, ακόμη, στη δημιουργία τού Ορφανοτροφείου Θηλέων Εθνικής Στέγης, το οποίο ιδρύθηκε στη Νέα Σμύρνη. Συμμετείχε, επίσης, ως μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο τού «Συνδέσμου για τα δικαιώματα της γυναίκας». Κύριος, όμως, σκοπός της παρέμενε πάντα η περίθαλψη του ανηλίκου και απροστάτευτου παιδιού. Με τις άοκνες κι αποτελεσματικές της προσπάθειες δημιούργησε τα παιδικά Δικαστήρια και την πρώτη Εταιρεία Προστασίας Ανηλίκων τής Ελλάδας, στην οποία προέδρευσε από την ίδρυση της, αμισθί κι ανιδιοτελώς. Για τη μεγάλη προσφορά της στην κοινωνία η Ακαδημία Αθηνών τη βράβευσε κι ο τότε βασιλέας Παύλος τής απένειμε το «Χρυσό Σταυρό τού Βασιλικού Τάγματος της Ευοποιΐας».