ΚΟΥΒΕΛΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΙΛΙΑΡΧΟΣ ΤΟΥ '21

Γεννήθηκε το 1903 στο χωριό Στάνος, του δήμου Αμφιλοχίας. Αφού ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές  στο Αγρίνιο, γράφτηκε στη Νομική  Σχολή Αθηνών. Θα εργαστεί, ως τελωνειακός, σε πολλές περιοχές ανά την επικράτεια, μέχρι το 1941, οπότε θα εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα. Τις πρώτες του ποιητικές «δοκιμές» θα επιχειρήσει μέσω τού περιοδικού «Νουμάς», όπου, στα 1921,δημοσιεύει έργα του με το ψευδώνυμο Σάκρος Αλτάνης. Συνεργάστηκε, επίσης, με τις εφημερίδες «Φως», «Νέα Εποχή» και «Τριχωνίς». Ανήσυχο πνεύμα ο ίδιος, θα εκδώσει στα 1927 το περιοδικό «Νεοελληνική Τέχνη». Η ποίησή του είναι ένα αμάγαλμα μεσοπολεμικών βιωμάτων και μεταπολεμικών απογοητεύσεων, διαπνεόμενη από μία έντονη μελαγχολική διάθεση και ένα παράπονο για τις ανακολουθίες της ζωής. . Το 1947, θα βραβευτεί, στο Φιλαδέλφειο διαγωνισμό τής Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, για τη συλλογή «Νάρκισσοι». Στις ποιητικές του συλλογές ανήκουν «Τα αντίφωνα του χινόπωρου», οι «Νάρκισσοι» και οι «Χαμένες Ατλαντίδες» .

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.3^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Κώνστας Κ.Σ.: Άπαντα. Όσα βρέθηκαν, τ.6^ος. Φιλολογικά Κείμενα Δημοσιευμένα: Απο

1 Μαρτίου 1968 Ως 31 Οκτωβρίου 1978. Επιμέλεια Θ.Μ.Πολίτης. Εκδόσεις Μαυρίδης, Αθήνα 1994.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.7, Ιανουάριος-Μάρτιος 1999.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.28, Απρίλιος-Ιούνιος 2004.

Γιος τού συγγραφέα και ιστορικού Γεωργίου Γαζή, ο οποίος υπήρξε και γραμματέα τού οπλαρχηγού Βαρνακιώτη, του Γ. Καραϊσκάκη κ.ά. Γεννήθηκε στον Αστακό το 1891. Ήταν εκ των πρώτων φοιτητών τού νεοϊδρυθέντος Πανεπιστημίου Αθηνών^. έλαβε το πτυχίο τής ιατρικής το 1856, με βαθμό άριστα. Κατόπιν, μετέβη στη Γερμανία με δαπάνες τού ελληνικού Δημοσίου, όπου μετεκπαιδεύτηκε. Φιλελεύθερο πνεύμα, συμμετείχε στο Κίνημα έξωσης του Όθωνα. Προσέφερε τις υπηρεσίες του στην Κόρινθο, κατά την ενσκύψασα εκεί επιδημία χολέρας και, εν συνεχεία, εγκαταστάθηκε στη γενέτειρά του. Με υψηλό το αίσθημα του καθήκοντος, εργαζόταν τις περισσότερες φορές αφιλοκερδώς, με αποτέλεσμα να αποβιώσει πένης. Κληροδότησε στη γυναίκα και τα παιδιά του τη βαθιά εκτίμηση των συμπολιτών τους και τα χειρόγραφα ενός συγγράμματος περί φυσικής και μαθηματικών, που αργότερα, όμως, χάθηκαν.

Γεννήθηκε στο Νεοχώρι τού Μεσολογγίου στα 1905. Μετά την αποφοίτησή του από το Γυμνάσιο Μεσολογγίου θα εγγραφεί στη Νομική Σχολή των Αθηνών, χωρίς, όμως, ποτέ να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Ανήκει στην «καταραμένη ποιητική γενιά»  των αρχών τού 20ού αιώνα. Φτώχια, φυματίωση, πιοτό, έντονα πάθη στιγμάτισαν τη ζωή του, αλλά η διαύγεια, η ευαισθησία και η δύναμη του στίχου τον ανύψωσαν σε κορυφαίο ανανεωτή τής ελληνικής λογοτεχνικής παράδοσης. Μετασυμβολιστής, με διακριτές επιρροές από τον Μορεά και τον Μαλακάση, θα εξελιχθεί ραγδαίως-διαχέοντας στον ελλαδικό χώρο τα πρώτα ψήγματα σουρεαλιστικής έμπνευσης. Η ποίησή του υπήρξε ένα ανεξάντλητο χρονικό «σάτυρας», όπου η πόλη ,η νύχτα, ο έρωτας, η ηδονή, η σάρκα παρουσιάζονται ως αρχετυπικά είδωλα αυτοσαρκασμού. Δυστυχώς, ο πρόωρος θάνατός του από φυματίωση, στα 28 του χρόνια, θα στερήσει τον ποιητικό λόγο από έναν ταλαντούχο «εργάτη» του^. ωστόσο οι γεμάτες από κινητικότα και γλωσσική υγεία συνθέσεις του ,πάντα θα μας τον συστήνουν ως έναν κορυφαίο δημιουργό. το 1972 θα εκδοθούν τα «Απαντά» του , με επιμέλεια του αιτωλοακαρνάνα  Κ. Σ. Κώνστα , από την Κοινότητα Νεοχωρίου Παραχελωίτιδος. Ο Ζώτος μας άφησε ως παρακαταθήκη τρεις ποιητικές συλλογές: «Βήματα», 1929, «Αφιέρωμα» , 1930, «Σουρντίνα» , 1932^. και μία, ακόμη, πληθώρα ποιημάτων δημοσιευμένων κατά καιρούς αυτόνομα σε διάφορα έντυπα.

 ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.3^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Μαθητεία: Βιογραφίες Νεοελλήνων Λογοτεχνών. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.

Κώνστας Κ.Σ.: Άπαντα. Όσα βρέθηκαν, τ.5^ος. Φιλολογικά Κείμενα Δημοσιευμένα: Από

1 Αυγούστου 1947-Ως 1 Μαρτίου 1967. Επιμέλεια Θ.Μ.Πολίτης. Εκδόσεις Μαυρίδης, Αθήνα 1994.

Κώνστας Κ.Σ.: Άπαντα. Όσα βρέθηκαν, τ.6^ος. Φιλολογικά Κείμενα Δημοσιευμένα: Απο

1 Μαρτίου 1968 Ως 31 Οκτωβρίου 1978. Επιμέλεια Θ.Μ.Πολίτης. Εκδόσεις Μαυρίδης, Αθήνα 1994.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.41, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2007.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.7^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2006.

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Περίστα στις 13 Νοεμβρίου 1902. Το φθινόπωρο 1906, ο πατέρας του μετανάστευσε στην Αμερική, για λίγα όπως λογάριαζε χρόνια, αλλά τα μεσολαβήσαντα γεγονότα δεν του επέτρεψαν την επιστροφή, παρά μετά το τέλος του Ά Παγκοσμίου Πολέμου (Ιούλιος 1919).Μεγάλωσε συνεπώς, κάτω από τη σκέπη τής μάνας του, που, αν και αγράμματη, κράτησε με συνέπεια επί 13 το δυσβάσταχτο βάρος του αρχηγού τής οικογένειας, και ανέθρεψε τα παιδιά της με υποδειγματική σωφροσύνη και αρετή. Ο Βαλαώρας φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Περίστας και πέρασε αριστεύοντας τις πέντε τάξεις του (Σεπ. 1908 - Ιούν.1913), με δάσκαλο τον φωτισμένο παπα-Κωτσαρέλη. Πήγε κατόπιν (Σεπ. 1913) στο Ελληνικό Σχολείο Πλατάνου, ψυχή και στυλοβάτης του οποίου ήταν ο Σωτήρης Κωτσόπουλος, ένας διαπρεπής εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τον Ιούνιο 1917 απεφοίτησε, δεύτερος στη σειρά, από το Ελληνικό Σχολείο και αμέσως ενεγράφη στο Γυμνάσιο Αγρινίου. Το απολυτήριο Γυμνασίου, με «λίαν καλώς», πήρε από το Δεύτερο Γυμνάσιο Πατρών (Ιούν.1921).Διψούσε για μάθηση, αλλά δεν υπήρχαν τα υλικά μέσα για ανώτερες σπουδές. Με την βοήθεια της μάνας του φυγαδεύτηκε μια νύχτα (Σεπ. 1921) για την Αθήνα, όπου ύστερα από αφάνταστες ταλαιπωρίες βρήκε επιτέλους το δρόμο προς την περιπόθητη επιστήμη. Σαν «απομηχανής Θεός», ο καθηγητής Σπύρος Παπανικολάου προσφέρθηκε να του βρει εργασία στο Αστεροσκοπείο Αθηνών (δόκιμος μετεωρολόγος, Οκτώβ.1921 - Δεκέμ. 1926). Μπόρεσε, έτσι, να εγγραφεί στην Ιατρική Σχολή τού Πανεπιστημίου Αθηνών (Οκτώβ.1921). Πέντε χρόνια αργότερα (Νοέμ. 1926) πήρε το πτυχίο του με «λίαν καλώς».
Αφού εργάστηκε για ένα διάστημα ως κοινοτικός ιατρός, έφυγε και πάλι, με δανεικά χρήματα, προς την Εσπερία (Μάρτ. 1929), όπου, επί 15 μήνες, παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα στην Ιατρική Σχολή Παρισίων και στη Σχολή Υγιεινής και τροπικών νοσημάτων τού Λονδίνου. Το καλοκαίρι 1930 γύρισε στην Ελλάδα, αποφασισμένος να ιδρύσει μια πρότυπη Κλινική στην Περίστα, και να μείνει για πάντα στο χωριό. Περαστικός από την Αθήνα, πηγαίνοντας για το χωριό, έλαβε ένα πρωί, ξαφνικά την παραγγελία να συναντήσει τον Αμερικανό επιστήμονα Μarshall Balfour, που ακολουθούσε τότε το υγειονομικό κλιμάκιο της Κοινωνίας των Εθνών, αντιπροσωπεύοντας στην Ελλάδα την Rockefeller Foundation. O Balfour τον πείθει, τελικά, να συνεργαστεί στην προσπάθεια της ξένης αποστολής για την καταπολέμηση της ελονοσίας και την αναδιοργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών της χώρας.
Ακολούθησε γοργή εξέλιξις. Το Δεκέμβριο 1930 μπαίνει κατόπι εξετάσεων, στην Υγειονομική Σχολή, από όπου παίρνει το δίπλωμα ανωτέρων σπουδών Υγιεινής (Απρίλ. 1932). Αποσπάται κατόπιν στο Εργαστήριο Ερευνών Καβάλας και, εν συνεχεία, διορίζεται Διευθυντής τού Ανθελονοσιακού Σταθμού Δράμας (1933) και, το επόμενο έτος, Διευθυντής τού Σταθμού Ροδοδάφνης Αιγίου. Το Σεπτέμβριο 1934, με υποτροφία τής Rockefeller Foundation, εγγράφεται στη Σχολή Υγιεινής τού John hopkins University Βαλτιμόρης. Αποφοιτά τον Ιούνιο του 1936, με το ανώτατο δίπλωμα Doctor of Public Health, in Biostatistics. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, συνεχίζει μέχρι τέλους 1938, τη συνεργασία του με την Rockefeller Foundation, ενώ, παράλληλα, αναλαμβάνει τη διδασκαλία της Επιδημιολογίας και της Βιοστατιστικής, στους σπουδαστές της Υγειονομικής Σχολής Αθηνών. Το 1939 ανακηρύσσεται παμψηφεί υφηγητής τής υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τον ίδιο χρόνο (28 Οκτ. 1939) νυμφεύθηκε τη Φωτεινή Λαλαούνη, με την οποία απέκτησε τρείς θυγατέρες. Με την κήρυξη του πολέμου, επιστρατεύθηκε (Νοέμ. 1940) και υπηρέτησε επί πέντε μήνες, πρώτα στην Κέρκυρα και στους Αγίους Σαράντα, και ύστερα σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο των Αθηνών. Τον Ιανουάριο 1943, συνεργάστηκε με την αποστολή τού Διεθνούς Κομιτάτου τού Ερυθρού Σταυρού, μέχρι τον Οκτώβριο 1944, όταν, με την αποχώρηση των Γερμανών, έφθασαν στην Ελλάδα οι πρώτες συμμαχικές αποστολές της ML. και της UNRRA. Διορίζεται τότε υποδιευθυντής του Υγειονομικού Τμήματος της UNRRA και κατόπιν (Ιούλιος 1945), προϊστάμενος της Υγειονομικής υπηρεσίας τής Greek War Relief, από την οποία και παραιτήθηκε τον Δεκέμβριο 1946. Υπηρέτησε, επίσης, στον ΟΗΕ επί 13 χρόνια και 9 μήνες (24 Οκτωβ. 1947 - 31 Ιουλ. 1961), όπου προήχθη μέχρι τού ανώτατου τεχνικού βαθμού. Όταν τελικά παραιτήθηκε, ο γεν. γραμματεύς Dag Hammarskjold, σε προσωπική του επιστολή, τόνισε την αξιόλογη συμβολή του Βαλαώρα στην επιτυχία τής δύσκολης, αλλά παγκόσμιας αποστολής του ΟΗΕ.
Γύρισε στην Ελλάδα (Αύγουστος 1961), τακτικός πια καθηγητής τής Υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μαζί με τη μόρφωση εκατοντάδων κάθε χρόνο φοιτητών, έδωσε καινούργια ώθηση στη διδασκαλία τής υγιεινής και την επιστημονική έρευνα, μέσα στο Κέντρο Βιομετρικών Δημογραφικών Ερευνών, που ο ίδιος ίδρυσε (1962). Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει εκατοντάδες μονογραφίες, εισηγήσεις και άρθρα, που δημοσιεύθηκαν στην Ελληνική, Αγγλική και Γαλλική, και αρκετά συγγράμματα, με σπουδαιότερα την «Υγιεινή τού Ανθρώπου» (δύο εκδόσεις), τα «Στοιχεία Βιομετρίας και Στατιστικής», την «Υγιεινή τού Χωριού» (δύο εκδόσεις), τη «Δημογραφική Ιστορία τής συγχρόνου Ελλάδος», τον «Ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών» και άλλα.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παπαθανασόπουλος Θανάσης: Περίστα Ναυπακτίας. Ιστορικά-Λαογραφικά.

Δεύτερος Τόμος. Εκδόσεις Μελέαγρος, Αθήνα 2003.

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.perista.net