ΜΑΚΑΡΙΟΣ

Ιερομόναχος και ηγούμενος κατόπιν τής Ι. Μονής Ρέθα. Έλαβε μέρος στην Επανάσταση ακολουθήσας τα ελληνικά στρατεύματα σε διάφορες μάχες. Η προσωρινή κυβέρνηση τον τίμησε με βαθμό αξιωματικού. Το 1834 τού απενεμήθη το «Αργυρούν Αριστείον». Αγωνίστηκε υπεράνθρωπα, αργότερα, για να επαναφέρει την κατεστραμμένη Μονή Ρέθα στην προτέρα τής κατάσταση, η οποία είχε υποστεί τεράστιες ζημιές από τις συνεχείς επιδρομές των τουρκικών στρατευμάτων^. δεδομένου ότι εκεί έδρευε κατά την Επανάσταση το κατά τον Βάλτο Γενικό Στρατόπεδο.

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Ρέθα. Το Ιερό Προσκύνημα του Βάλτου. Έκδοση:

Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Από τους Χαλκιόπουλους. Έλαβε μέρος στις μάχες Λαγάδας, Μακρυνόρους και Κομποτίου, Άρτας, Σταυρού Βουλγαρελίου, Τζουμέρκων και Πλάκας υπό τον Ανδρέα Ίσκο. Μετά ακολούθησε τον Σουλιώτη οπλαρχηγό Γιαννούση Πανομάρα υπό την αρχηγία τού Κίτσου Τζαβέλα στις μάχες τής Αμπλιανής, τού Αγίου Ηλία και των Σαλώνων, καθώς και στις πολιορκίες του Μεσολογγίου όπου σκοτώθηκαν δύο αδέλφια του πατέρα του, ο ένας στο Μεσολόγγι και ο άλλος στον Ντολμά. Βγήκε σώος από τη φοβερή νύχτα τής εξόδου και μαζί με τον Γιαννούση Πανομάρα εντάχθηκαν στο Σώμα τού Γ. Καραϊσκάκη , πολεμώντας στην Αράχοβα και το Δίστομο. Αργότερα, πολέμησε στην Αθήνα υπό τον Κίτσο Τζαβέλα. Όταν, με τον ερχομό του Καποδίστρια, συστήθηκαν 20 ελαφρά τάγματα, κατετάγη και ο ίδιος ως απλός στρατιώτης, υπηρετώντας μέχρι το 1832 οπότε και απολύθηκε.

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

Από τους Χαλκιοπούλους. Αδελφός τού Θανασούλα. Έλαβε μέρος σε πολλές μάχες μαζί με τον αδελφό του. Το 1825, προσκληθείς από τον θείο του Γιωργάκη Βαλτινό να εισέλθει στο Μεσολόγγι, πληγώθηκε στις έξωθεν των χαρακωμάτων ενέδρες των Τούρκων και συλληφθείς υπ' αυτών, καρατομήθηκε.

 ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Καρακώστα-Αηδόνη Αλεξάνδρα: Κλέφτες και αρματολοί του ορεινού Βάλτου. Η

δράση και η προσφορά τους. Αγρίνιο 2004.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.28, Απρίλιος-Ιούνιος 2004.

Από το Σακαρέτσι(Περδικάκι). Δράξας τα όπλα  από την έναρξη του Αγώνα και έχοντας υπό τις οδηγίες πολλούς άνδρες, έλαβε μέρος σε πολλές μάχες. Προβιβάστηκε στον βαθμό του αντιστράτηγου και ως τέτοιος παρευρέθη στη μεγάλη πολιορκία τού Μεσολογγίου όπου φονεύθη κατά τη δραματική εκείνη έξοδο.

 ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Από τη Λεπενού. Διέπρεψε στον Αγώνα με τον βαθμό τού εικοσιπεντάρχου. Παρευρέθηκε στις μάχες: Πλάκας, Μακρυνόρους, Πέτα, Κομποτίου, Καλλαρυτών, Αγράφων και στις πολιορκίες τού Μεσολογγίου^. διεσώθη κατά την ηρωική έξοδο. Συμμετείχε και στις μάχες των Αθηνών, ακολουθώντας τον Καραϊσκάκη^. εκεί, πληγώθηκε σοβαρά στο αριστερό του χέρι.

 ΠΗΓΕΣ

Από το Σύντεκνο. Από την αρχή τού αγώνα για την ανεξαρτησία έλαβε τα όπλα, τεθείς επικεφαλής πολλών οπλοφόρων μισθοδοτούμενων κατά το πλείστον από τον ίδιο. Οι τότε κυβερνήσεις τον τίμησαν με τον βαθμό τού χιλίαρχου και κατόπιν τού λοχαγού.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.1^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.