ΜΑΤΣΟΥΚΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΩΡΗΤΗΣ

 

Από την Αμβρακιά. Άρχοντας της Αμβρακιάς, ανήκε σε μία από τις αρχαιότερες οικογένειες της Ακαρνανίας και τις πρώτες του Βάλτου. Την άνοιξη του 1821 σήκωσε τη σημαία της Επαναστάσεως στον Κάτω Βάλτο, στον ιστορικό ναό της Παναγίας της Αμβρακιώτισσας. Από τα τέσσερα παιδιά του δύο σκοτώθηκαν στο Μεσολόγγι και ένα στο Ναύπλιο. Πολέμησε με ηρωισμό σε πολλές μάχες, και το 1825 προβιβάστηκε σε χιλίαρχο. Όταν σκοτώθηκαν τα αδέλφια του, οι άνδρες που είχαν υπό τις οδηγίες τους ανακήρυξαν αυτόν ως αρχηγό. Στην Α' Εθνοσυνέλευση μετείχε ως πληρεξούσιος του Βάλτου. Έλαβε μέρος στην Έξοδο και κατόρθωσε να διασωθεί. Το 1827, με εντολή τής Επιτροπής τού Αγώνα μετέβη στον Πειραιά και πολέμησε υπό τον Καραϊσκάκη. Πέθανε, τελικά, στον Καρβασαρά(Αμφιλοχία) στις 9 Φεβρουαρίου 1867 και ετάφη αριστερά τού παλαιού κωδωνοστασίου του Αγίου Αθανασίου.

 ΠΗΓΕΣ

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κουφός Ν. Γιάννης: Ο Κήπος των Ηρώων. Ιστορικό οδοιπορικό στον Κήπο των

Ελεύθερων Πολιορκημένων στο Μεσολόγγι. Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία

(ΑΙ.ΠΟ.Ε). Αθήνα 2007.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Χαραλαμπόπουλος Δ. Χαράλαμπος: Οι Αιτωλοακαρνάνες το '21. Ονομαστικοί

Κατάλογοι Συνταξιούχων (Με ονοματολογικές παρατηρήσεις). Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών. Επιστημονική Βιβλιοθήκη. Αθήνα 2002.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 2. Εκδόσεις Φυτράκη.

 

 

 

 

 

Καταγόμενος από τη μεγάλη σουλιώτικη οικογένεια των Βλαχογιάννηδων, γεννήθηκε στη Ναύπακτο το 1867. Εμπνεόμενος από την αγάπη του για ό,τι ελληνικό, θα επιδιώξει να λάβει ανώτατη μόρφωση γραφόμενος στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών. Λόγω, όμως, της άσχημης οικονομικής του κατάστασης δεν θα κατορθώσει να ολοκληρώσει τις σπουδές του^. καταγινόμενος, ως μέσο βιοπορισμού, με την προγύμναση μαθητών, τη διόρθωση κειμένων κ.ά. Συνεργάζεται ,παράλληλα, με εφημερίδες και περιοδικά, όπου δημοσιεύει ποιήματα, διηγήματα και πρωτόλειες ιστορικές πραγματείες του με το φιλολογικό ψευδώνυμο Γιάννης Επαχτίτης. Το 1908 θα εκδώσει το περιοδικό «Προπύλαια». Η ενδελεχής, όμως, και μοναδική ως προς το ερευνητικό της βάθος προσπάθεια ιστορικής ανάδειξης των αγνώστων και σκοτεινών, έως τότε, περιόδων τής Τουρκοκρατίας και της Εθνεγερσίας τού 1821, υπήρξε το κολοσσιαίο έργο με το οποίο όχι μόνο καθιερώθηκε στα ελληνικά γράμματα, αλλά και προσέφερε μοναδική υπηρεσία αυτογνωσίας στην πατρίδα του. Αποδύεται σε έναν πολύμοχθο και χρονοβόρο αγώνα συγκέντρωσης πηγών και ανερεύνητου υλικού, περιλαμβάνοντας στην έρευνά ακόμη και μπακάλικα, υπόγεια, αποθήκες, παλιά τυπογραφεία, μάντρες κ.ά. Το απροσμέτρητης αξίας, σε περιεχόμενο και όγκο, υλικό που θα συναχθεί, θα επιτρέψει να φωτιστούν με περισσότερη αντικειμενικότητα και μετριοπάθεια αμφίσημα πρόσωπα και γεγονότα τής νεώτερης ελληνικής ιστορίας. Ο ίδιος θα ιδρύσει και θα οργανώσει τα «Ιστορικά Αρχεία τού Κράτους», εμπλουτίζοντάς τα με σπάνια έγγραφα από την Επανάσταση του 1821. Αυτός ο ακατάβλητος ιστοριοδίφης, ο σεμνός και αδιάφορος προς κάθε τιμητική διάκριση θα πεθάνει στην Αθήνα το 1945, αφήνοντας μισοτελειωμένη τη βιογραφία τού «Καραϊσκάκη». Έργα του υπήρξαν: «Ιστορίες τού Γιάννου Επαχτίτη» 1893 ( διηγήματα ) . «Ο θάνατος του Ανδρούτσου»  1896. «Αρχεία νεωτέρας Ελληνικής Ιστορίας» Αθηναϊκόν αρχείον,  τομ.Α', 1901. «Η βιογραφία του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη , υπό του ιδιαιτέρου Γραμματέως του Δ. Αινιάνος» 1903. «Αρχεία του στρατηγού Ιωάννου Μακρυγιάννη , τομ. Α' -Β'»  1907. «Χιακόν Αρχείον, τομ. Α' -Ε'»  1910 - 1924. «Η πεταλούδα» (διήγημα) 1920. «Τα ανέκδοτα του Καραϊσκάκη και του Κολοκοτρώνη» 1922. «Του χάρου ο χαλασμός» 1923. «Σπυρομίλιου .Απομνημονεύματα της δευτέρας  πολιορκίας του Μεσολογγίου» 1926. «Ιστορική ανθολογία .Ανέκδοτα , γνωμικά , περίεργα, αστεία εκ του βίου διασήμων Ελλήνων 1830 - 1864» 1927. «Μεγάλα χρόνια»  1930        ( διηγήματα ). «Κλέφτες του Μοριά» 1935.κ.ά.

ΠΗΓΕΣ

 

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Καραντώνης Αντρέας: Νεοελληνική Λογοτεχνία. Φυσιογνωμίες. Τόμος Πρώτος.

Εκδόσεις Δημ.Ν.Παπαδήμα, Αθήνα 1977.

Καραντώνης Αντρέας: Φυσιογνωμίες. Σειρά δεύτερη. Βιβλιοπωλείον της «Εστίας»,

Αθήνα 1960.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Η Αιτωλοακαρνανία στα Γράμματα και στις Τέχνες τον 20^ο αιώνα (Ποίηση-

Πεζογραφία-Δοκίμιο-Εικαστικά-Λαογραφία). Ένωση Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών (Ε.Α.Λ), Αθήνα 2004.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Γιάννης Βλαχογιάννης. Α' Συμπόσιο Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 18-19-

20 Νοεμβρίου 1994. Ναυπακτιακά Ζ. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών. Αθήνα 1995.

Μνήμη Γιάννη Βλαχογιάννη. 2^ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπάκτου «Γιάννης

Βλαχογιάννης-Επαχτίτης». Ανατύπωση-Ναύπακτος 2005

Βαρδακουλάς Δημ. Γιάννης: Ευεργέτες και Δωρητές στη Ναύπακτο.

Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου.

Μαθητεία: Βιογραφίες Νεοελλήνων Λογοτεχνών. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.

Τσάκος Ι. Γιώργος: Ιστορικές Αναφορές στο Δήμο Ναυπάκτου. Αθήνα 2006.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Χρονικό του 20^ου αιώνα. Εκδόσεις Δομική.

 

 

 

Γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Οι γονείς του ήταν Επτανήσιοι. Υπήρξε κοσμοπολίτης, σπούδασε γαλλική και γερμανική Φιλολογία στην Ευρώπη. Έπειτα, έφυγε για την Αμερική, όπου ίδρυσε τον «Σύνδεσμο των Αιτωλοακαρνάνων» και εξέδιδε τις έμμετρες σατιρικές εφημερίδες «Ρωμιός ομογενής», 1908, και το «Αγκάθι», 1913. Επέστρεψε  στο Αγρίνιο το 1920^. το 1926 ίδρυσε το «Αμφικτιονικό Αδελφάτο», εκπολιτιστικό και καλλιτεχνικό σωματείο. Γράφει ποιήματα και πεζά στις τοπικές εφημερίδες και ασχολείται με τη ζωγραφική και την πλαστική. Από τον Γεράκη πήρε τα πρώτα μαθήματα πλαστικής ο μεγάλος γλύπτης Χρίστος Καπράλος. Πέθανε το 1938, εγκαταλελειμμένος στο Άσυλο Ανιάτων των Αθηνών.

ΠΗΓΕΣ

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Μπαρχαμπάς Αριστείδης: Το Αγρίνιο Κάποτε. Λεύκωμα. Εκδόσεις ERGO. Αθήνα

2003.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.35, Σεπτέμβριος 1999.

 

 

 

 

Γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1909. Έδειξε από νωρίς την έμφυτη ροπή του στη ζωγραφική και πήρε, γι' αυτό, μαθήματα κοντά σ' έναν τοπικό αγιογράφο. Διετέλεσε ανώτερο στέλεχος Τ.Τ.Τ.(Ταχυδρομεία) και επιδιδόταν, παράλληλα, στη ζωγραφική, στην οποία αφοσιώθηκε μετά τη συνταξιοδότησή του. Έλαβε μέρος σε πολλές εκθέσεις ζωγραφικής^. Έργα του παρουσιάστηκαν και στο 11ο τεύχος του περιοδικού «Παρουσία». Ασχολήθηκε, επίσης, και με την ποίηση χωρίς, όμως, να εκδώσει κάποια συλλογή.  

 

 

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.