ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

 

Νομικός, δημοσιογράφος, ακαδημα^.ι^.κός, υπουργός, πρωθυπουργός και λογοτέχνης ,γνωστός με το φιλολογικό ψευδώνυμο Γεώργιος Αθάνας. Γεννήθηκε το 1893 στη Ναύπακτο. Καταγόταν από παλιά αρχοντική ηπειρώτικη οικογένεια. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών, και για πολλά χρόνια έζησε στην Ιταλία, όπου μελέτησε την ιταλική λογοτεχνία.  Αρχικά ασχολήθηκε με τη δικηγορία, και ταυτόχρονα, δημοσιογραφούσε στις εφημερίδες «Ακρόπολις», «Πολιτεία» και «Νέος Κόσμος» . Ακολουθώντας την οικογενειακή του παράδοση, αναμείχθηκε με την πολιτική, και το 1926 εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας με το κόμμα  των Ελευθεροφρόνων τού Ιωάννη Μεταξά. Δεν έπαυσε να τιμάται με τη βουλευτική έδρα τού νομού Αιτωλοακαρνανίας, από το 1932 έως το 1964, όντας αρχικά μέλος τού Προεδρικού κόμματος τού Γεωργίου Καφαντάρη, εν συνεχεία τού κόμματος των Φιλελευθέρων τού Σοφοκλή Βενιζέλου, και τέλος τής Ενώσεως Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου. Διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών, Παιδείας, Βιομηχανίας, Κοινωνικής Προνοίας, Προεδρίας τής Κυβερνήσεως κ.ά. στις κυβερνήσεις  Νικολάου Πλαστήρα, Θεμιστοκλή Σοφούλη, Σ. Βενιζέλου και Γ. Παπανδρέου. Το 1936 εξελέγη αντιπρόεδρος, και το 1964 πρόεδρος της Βουλής. Στις 15 Ιουλίου 1965, ενώ το πολιτικό σκηνικό τής Ελλάδας δοκιμαζόταν λόγω τής διαμάχης μεταξύ του Γεωργίου Παπανδρέου και των «Ανακτόρων», ο Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας θα ορκιστεί πρωθυπουργός, αίροντας τη στήριξή του  από την κυβέρνηση τού Γ. Παπανδρέου. Στιγματίστηκε, έτσι, ως ο πρώτος «Πρωθυπουργός τής Αποστασίας». Η Κυβέρνησή του απέτυχε να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης και παραιτήθηκε.  Αποτυχημένη θα είναι και η τρίτη(μετά τον Ηλία Τσιριμώκο) απόπειρα σχηματισμού κυβέρνησης υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο (1965-66), στην οποία ο Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας διετέλεσε αντιπρόεδρος. Υπήρξε, επίσης, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου, στο οποίο παρέδωσαν την εξουσία οι στρατιωτικοί το 1974.

          Από μικρή ηλικία ασχολείται με τη λογοτεχνία, και αρχίζει να δημοσιεύει κείμενά, κυρίως ποιητικά,  με το ψευδώνυμο Γεώργιος Αθάνας. Το ποιητικό του έργο εμφορείται από μία «πρωτογενή» απλότητα και ομορφιά, και από μια πνοή ρουμελιώτικης λεβεντιάς. Μέσα από το έργο του σκιαγραφείται η χωριάτικη ζωή, τα επαρχιώτικα ήθη και ζωντανεύει το ελληνικό τοπίο, η ελληνική φύση. Την πρώτη του ποιητική προσπάθεια αποτέλεσε η συλλογή «Πρωινό ξεκίνημα»,1919.Ακολουθούν οι συλλογές «Αγάπη στον Έπαχτο» ,1922, «Καιρός πολέμου» ,1924, «Ειρμός», 1932, «Δροσεροί καημοί», 1936 κ.ά. Διακρίθηκε, επίσης, ως διηγηματογράφος: «Το πράσινο καπέλλο»,1923, «Δέκα έρωτες»,1925, «Απλοϊκές ψυχές»,1929 κ.ά. Για την πνευματική του αυτή δραστηριότητα εξελέγη, το 1955,ακαδημαϊκός, φθάνοντας και έως το αξίωμα του προέδρου τής Ακαδημίας Αθηνών ,το 1965. 

ΠΗΓΕΣ 

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Μητρώον Γερουσιαστών και Βουλευτών. Έκδοση Βουλής των Ελλήνων. Διεύθυνσις

Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Εν Αθήναις, Εκ του Εθνικού Τυπογραφείου 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.1^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Η Αιτωλοακαρνανία στη Νεοελληνική Λογοτεχνία. Πρακτικά Λογοτεχνικού

Συνεδρίου (Μεσολόγγι 5-7 Νοεμβρίου 2004). Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία (ΑΙ.ΠΟ.Ε), Αθήνα 2005.

Η Αιτωλοακαρνανία στα Γράμματα και στις Τέχνες τον 20^ο αιώνα (Ποίηση-

Πεζογραφία-Δοκίμιο-Εικαστικά-Λαογραφία). Ένωση Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών (Ε.Α.Λ), Αθήνα 2004.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Σύγχρονος Ελληνισμός από το 1941 ως το τέλος του

Αιώνα, τ.ΙΣΤ. Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2000.

Βουρνάς Τάσος: Ιστορία της Νεώτερης και Σύγχρονης Ελλάδας, τ.Ε. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 1997.

Παρασκευόπουλος Πότης: Γεώργιος Παπανδρέου. Τα δραματικά γεγονότα 1961-

1967. Εκδόσεις Φυτράκη, Αθήνα 1988.

Τα Φοβερά Ντοκουμέντα: Μετά τον Εμφύλιο. Η άνοδος του Παπάγου στην εξουσία.

Συγγραφή Σόλωνας Γρηγοριάδης. Εκδόσεις Φυτράκη, Αθήνα 1979.

Κουζέλης Π. Απόστολος: Οι Αιτωλοακαρνάνες Πρωθυπουργοί. Αθήνα 2000.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Μαθητεία: Βιογραφίες Νεοελλήνων Λογοτεχνών. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.

Αθάνας Γ: Τραγούδια των βουνών. Ίδρυμα Γεωργίου & Μαρίας Αθανασιάδη-Νόβα.

Ναύπακτος 2008.

Μακρυδημήτρης Αντώνης: Οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδος 1828-1997. Εκδόσεις

Ι.Σιδέρης, Αθήνα 1997.

Λάμψα Γιάννη: Βασιλείς-Δικτάτορες-Πρωθυπουργοί. Αυτοί που κυβέρνησαν της

μεταπολεμική Ελλάδα. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1995.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παπαθανασόπουλος Θανάσης: Ο λυρικός λόγος του Γ.Αθάνα. Έκδοση Ιδρύματος

Γεωργίου & Μαρίας Αθανασιάδη-Νόβα.

Βαρδακουλάς Δημ. Γιάννης: Ευεργέτες και Δωρητές στη Ναύπακτο.

Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου.

Βαρδακουλάς Γιάννης, Παναγιωτόπουλος Θωμάς: Το Οδοιπορικό του Δήμου

Ναυπάκτου. Έκδοση Δήμου Ναυπάκτου.

Τσάκος Ι. Γιώργος: Ιστορικές Αναφορές στο Δήμο Ναυπάκτου. Αθήνα 2006.

Καλαβρουζιώτης Κ. Θανάσης: Χιλιοτραγουδισμένο «Βενέτικο». Πολιτιστικός

Σύλλογος Καλαβρούζας, Αύγουστος 2003.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας, τ.3^ο,

Αθήνα 1996.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας, τ.4^ο,

Αθήνα Γενάρης 1998.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας, τ.5^ο,

Αθήνα Ιούλης 1998.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας,

τ.15^ο, Αθήνα Γενάρης 2007.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.38, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2006.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.68, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2008.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.9^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2007.

Χρονικό του 20^ου αιώνα. Εκδόσεις Δομική.

 

 

 

 

Ο Θωμάς Γκόρπας γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1935. Από το 1954 έζησε στην Αθήνα, από το1975 έως το 1980 στο Παρίσι, και από το 1990 μοίραζε τον καιρό του ανάμεσα στην Αθήνα και στην Αίγινα.

  ΄Εκανε μια ντουζίνα επαγγέλματα: εργάτης, λογιστής, παλαιοβιβλιοπώλης, βιβλιοπώλης, επιμελητής εκδόσεων, εκδότης (εκδόσεις Ζυγός, εκδόσεις Πανόραμα, εκδόσεις ΄Εξοδος), μεταφραστής κ.ά., πριν και μετά τη λεγομένη δημοσιογραφία (συντάκτης στον Ημερήσιο Τύπο: «Ανεξάρτητος Τύπος», «Μεσημβρινή», «Εξπρές», «Νέα Πολιτεία»). Ακόμα υπήρξε συντάκτης ή αρχισυντάκτης στα περιοδικά Ρουμελιώτικο Ημερολόγιο, Ρουμελιώτικη Βίγλα, Ο Λογοτέχνης, Η Τέχνη στην Αθήνα, Η Καλλιτεχνική, Πολιτικά Θέματα, Μουσικά Θέματα. Έγραψε για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και δίδαξε σε θεατρική σχολή Ιστορία λογοτεχνίας και αγωγή του λόγου.

  Στη δεκαετία του ΄50 σύχναζε στο Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας, στη Στοά Μαυρίδη, στο Πατάρι του Λουμίδη και στο Βυζάντιον. Υπήρξε μέλος της ΕΣΑΤ, της ΕΣΗΕΑ, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Εταιρείας Συγγραφέων. Από το 1955 έως το 1967 συμμετείχε σε ομάδες που πρωτοστάτησαν για μια πρωτοπορία στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στα εικαστικά και για την υπεράσπιση του λαϊκού τραγουδιού. Από τους πρώτους που μίλησαν και έγραψαν για τον Καραγκιόζη, το ρεμπέτικο και την «άλλη, άγνωστη ή λησμονημένη ποίηση και πεζογραφία».

  Το 1979 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Μπιτ στην ΄Οστια της Ρώμης.

  Πέθανε στην Αθήνα το 2003.

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΓΚΟΡΠΑ

ΠΟΙΗΣΗ

Σπασμένος καιρός, εκδ. Μινώταυρος, Αθήνα 1957.

Παλιές ειδήσεις, ιδιωτική έκδοση, Αθήνα 1966.

Πανόραμα, εκδ. Panderma, Αθήνα 1975.

Στάσεις στο μέλλον, εκδ. Εγνατία, Θεσσαλονίκη ¹1979, ²1980· εκδ. Πορεία, Αθήνα ³1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ⁴1983.

Περνάει ο στρατός..., εκδ. Πορεία, Αθήνα ¹1980· εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα ²1983.

Τα θεάματα, εκδ. ΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Τα ποιήματα [1957-1983]. Στάσεις στο μέλλον, Περνάει ο στρατός..., Τα θεάματα, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα ¹1995· εκδ. Κέδρος, Αθήνα ²2006.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Ισιδώρα, Ισιδώρα!  Ο τραγικός έρωτας της Ντάνκαν με τον ποιητή Γεσένιν, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα 1995.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Το πανηγύρι τ' Άη Συμιού (μια μεσολογγίτικη λαογραφία), (με Βησσαρίωνα Γκόρπα), εκδ. Ζυγός, Αθήνα 1972.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ  

Περιπετειώδες κοινωνικό και μαύρο νεοελληνικό αφήγημα, εισαγωγή - βιογραφικά - ανθολόγηση (1850-1950), δύο τόμοι, εκδ. Σίσυφος, Αθήνα 1981.

ΚΑΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

Στέρης, το τραγικό παραμύθι της ζωής και του έργου ενός πρωτοπόρου, 18 κριτικά άρθρα γύρω από μια έκθεση, εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1982.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ

Το βιβλίο όλων των ημερών. Η πρώτη μου ατζέντα, εκδ. Δεληθανάση, Αθήνα 1992.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ (Επιμέλεια - βιογραφικά - πρόλογοι)

Γεράσιμος Βώκος, Ο εκτοπισμένος κ.ά. διηγήματα, επανέκδοση, εκδ. Έξοδος, Αθήνα 1983.

Νικόλαος Β. Βωτυράς, Ο μάγκας του ωρολογίου, επανέκδοση, εκδ.΄Εξοδος, Αθήνα 1983.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Αθηναϊκά διηγήματα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα [1990].

Ευάγγελος Λεμπέσης, Η  τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών στο σύγχρονο βίο. Μελέτη κοινωνική και ψυχολογική. Μεταγλώττιση και ένα κείμενο γραμμένο από τον Θωμά Γκόρπα, εκδ. Σπηλιώτη, Αθήνα  ¹1990,  ²2003.

Για τον Θωμά Γκόρπα και για το έργο του έγραψαν οι: Νικηφόρος Βρεττάκος, Τάκης Δόξας, Σταμάτης Μαράντος, Δημ. Στουπάκης, Κ.Σταματίου, Τάσος Λειβαδίτης, Σπύρος Τσακνιάς, Σπύρος Κατσίμης, Κ.Ι.Τσαούσης, Νίκος Σπάνιας, Στέλιος Γεράνης, Τάκης Σινόπουλος, Ευγένιος Αρανίτσης, Λεωνίδας Ζενάκος, Θ.Μ.Πολίτης, Δημ. Τσάκωνας, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Γιάννης Κουβαράς, Ανδρέας Μπελεζίνης, Βαγγέλης Κάσσος, Γ.Π.Σαββίδης, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Δημήτρης Σταμέλος, Κώστας Βούλγαρης, Λεωνίδας Χρηστάκης, Παντελής Μπουκάλας, Αλέξης Ζήρας, Χρ. Γιαννακόπουλος, Γιάννης Δάλλας, Μιχ. Μερακλής, Βασίλης Καλαμαράς, Ακακία Κορδόση, Κ.Ρεσβάνης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Αλέξ. Αργυρίου, Μάριος Χάκκας, Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Γιάννης Τριάντης, Κώστας Κρεμμύδας, Αγγελική Κωσταβάρα, Γιάννης Κοντός, Θανάσης Κωσταβάρας, Μάρκος Μέσκος κ.ά.                          

 

 

Γόνος παλαιάς αρχοντικής οικογένειας, γεννήθηκε στον Αστακό το 1860. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, την οποία άσκησε στον Αστακό για μικρό διάστημα^. διότι πέθανε σε μικρή ηλικία, υποκύπτοντας στην επάρατη νόσο τής εποχής, τη φυματίωση. Άρτια κατηρτισμένος και υψηλής ευγένειας άνθρωπος, στέρησε  νωρίς τους συμπατριώτες του από τις πολύτιμες υπηρεσίες του.