ΜΗΛΙΩΝΗΣ ΣΩΖΩΝ 1899-1983 ΔΗΜΑΡΧΟΣ

Από το Μπονίκεβο(Πετρώνα). Οπλαρχηγός τού Αγώνα. Πριν την Επανάσταση είχε καταφύγει στα Επτάνησα, όπου μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Πολέμησε στο Καρπενήσι, Μακρυνόρος, Σταυρό Τζουμέρκων και αλλού, πάντοτε διακρινόμενος για την ανδρεία του. Δολοφονήθηκε, τελικά, για ασήμαντη αφορμή από συμπατριώτη του.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κώνστας Κ.Σ.: Άπαντα. Όσα βρέθηκαν, τ.4^ος. Ιστορικά Κείμενα Δημοσιευμένα Από το

Φεβρουάριο του 1972 ως την Πρωτοχρονιά του 1989. Επιμέλεια Θ.Μ.Πολίτης. Εκδόσεις Διογένης, Αθήνα 1992.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 2. Εκδόσεις Φυτράκη.

Από τη Στάνου. Πολέμησε στις μάχες Μακρυνόρους, Λαγκάδας, Πέτα, Πλάκας και στις πολιορκίες τού Μεσολογγίου, κατέχοντας βαθμό αξιωματικού. Σκοτώθηκε το 1838, μαχόμενος, ως επιτετραμμένος τής κυβερνήσεως, εναντίον ληστοσυμμοριτών.

ΠΗΓΕΣ

Από το Μπονίκεβο(Πετρώνα). Ανήκε σε μία από τις επιφανέστερες οικογένειες του Βάλτου. Μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, συμμετείχε στις μάχες Καρπενησίου, Μακρυνόρους, Σταυρού και Αλωνίων.

 ΠΗΓΕΣ

Καταγόταν από το Μεσολόγγι. Ως πεντηκόνταρχος πολέμησε με αρχηγούς τον Δ. Μακρή και Γρηγ. Λιακατά. Σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1826 στη σφοδρή επίθεση των Τούρκων για την κατάληψη του στρατηγικού, για την άλωση τού Μεσολογγίου, νησιδίου Ντολμά.

ΠΗΓΕΣ

Από το Σύντεκνο. Διέπρεψε στον Αγώνα ως μπουλουξής επικεφαλής άλλων ανδρών. Διακρίθηκε κατά τις πολιορκίες του Μεσολογγίου από τους Τούρκους για την αυταπάρνηση και τη γενναιότητά του. Υπό τις διαταγές, κατόπιν, του αρχιστράτηγου Γ. Καραϊσκάκη συμμετείχε σε όλες τις σημαντικές μάχες τής Στερεάς Ελλάδας.

 ΠΗΓΕΣ

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

Από τα Κομποθέκλα. Υπηρέτησε την πατρίδα από την αρχή μέχρι το τέλος τού ιερού αγώνα, έχοντας υπό τις οδηγίες του 10 και ακολούθως 50 άνδρες. Έλαβε μέρος στις μάχες τού Μακρυνόρους, Πέτα, Άρτας, Πλάκας, Λάσπης και στο Μεσολόγγι υπό τις εντολές των οπλαρχηγών Αναγνώστη Καραγιάννη και Ανδρέα Ίσκου. Πολέμησε, εν συνεχεία, με ιδιαίτερη γενναιότητα στην Αθήνα υπό τον Γεώργιο Καραϊσκάκη.