ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΓΚΑΣ ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ ΤΟΥ '21

Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1885. Διετέλεσε πρωτοψάλτης και μουσικοδιδάσκαλος στην Αγία Παρασκευή Μεσολογγίου για περισσότερα από 40 χρόνια. Μαθήτευσε κοντά στον Δ. Μοσκέτου. Υπήρξε πατέρας του επίσης πρωτοψάλτη Μεσολογγίου Λεωνίδα Αθανασίου (1917-1976). Κατά την Ολυμπία Τολίκα, μάλιστα, διακρίθηκε τόσο για τη γλυκύτητα τής φωνής του όσο και για την πραότητα του χαρακτήρα του.

Από το Μπονίκεβο(Πετρώνα). Οπλαρχηγός τού Αγώνα. Πριν την Επανάσταση είχε καταφύγει στα Επτάνησα, όπου μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Πολέμησε στο Καρπενήσι, Μακρυνόρος, Σταυρό Τζουμέρκων και αλλού, πάντοτε διακρινόμενος για την ανδρεία του. Δολοφονήθηκε, τελικά, για ασήμαντη αφορμή από συμπατριώτη του.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Κώνστας Κ.Σ.: Άπαντα. Όσα βρέθηκαν, τ.4^ος. Ιστορικά Κείμενα Δημοσιευμένα Από το

Φεβρουάριο του 1972 ως την Πρωτοχρονιά του 1989. Επιμέλεια Θ.Μ.Πολίτης. Εκδόσεις Διογένης, Αθήνα 1992.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 2. Εκδόσεις Φυτράκη.

Από τους Χαλκιόπουλους. Έλαβε μέρος στις μάχες Λαγάδας, Μακρυνόρους και Κομποτίου, Άρτας, Σταυρού Βουλγαρελίου, Τζουμέρκων και Πλάκας υπό τον Ανδρέα Ίσκο. Μετά ακολούθησε τον Σουλιώτη οπλαρχηγό Γιαννούση Πανομάρα υπό την αρχηγία τού Κίτσου Τζαβέλα στις μάχες τής Αμπλιανής, τού Αγίου Ηλία και των Σαλώνων, καθώς και στις πολιορκίες του Μεσολογγίου όπου σκοτώθηκαν δύο αδέλφια του πατέρα του, ο ένας στο Μεσολόγγι και ο άλλος στον Ντολμά. Βγήκε σώος από τη φοβερή νύχτα τής εξόδου και μαζί με τον Γιαννούση Πανομάρα εντάχθηκαν στο Σώμα τού Γ. Καραϊσκάκη , πολεμώντας στην Αράχοβα και το Δίστομο. Αργότερα, πολέμησε στην Αθήνα υπό τον Κίτσο Τζαβέλα. Όταν, με τον ερχομό του Καποδίστρια, συστήθηκαν 20 ελαφρά τάγματα, κατετάγη και ο ίδιος ως απλός στρατιώτης, υπηρετώντας μέχρι το 1832 οπότε και απολύθηκε.

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Αγωνιστής από το Μεγάλο Δέντρο Τριχωνίδας. Πολέμησε στις μάχες τού Καρβασαρά , του Περοχωρίου κ.α. Ήταν εκ των υπερασπιστών τού Μεσολογγίου κατά τις πολιορκίες του. 

 ΠΗΓΕΣ

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

 ΠΗΓΕΣ

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 2. Εκδόσεις Φυτράκη.