ΝΕΟΣΚΗΤΙΩΤΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ (κατά κόσμον ΞΕΝΟΣ Δ. ΗΛΙΑΣ) 1911-1990 ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ

Από τους Χαλκιοπούλους. Συνελήφθη στα Ιωάννινα μετά την πτώση τού Αλή-πασά από τον Ομέρ Βρυώνη. Παρέμεινε αιχμάλωτος μέχρι το 1824, οπότε ο Ομέρ Βρυώνης τον απελευθέρωσε δίδοντάς του μυστική παραγγελία να την μεταφέρει στον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και στους οπλαρχηγούς τής δυτικής Ελλάδας, προκειμένου να διαπραγματευτούν ένα είδος αμυντικής συνθήκης κατά τού σουλτάνου. Ο Αθανασούλας ερχόμενος στον Βάλτο τέθηκε υπό τις διαταγές τού θείου του Γιωργάκη Βαλτινού, και έλαβε μέρος σε πολλές μάχες: Νεόκαστρο, Μεσολόγγι, Ρίβιο, Καρβασαρά, Μαχαλά κ.ά. Το 1833, τέθηκε, ως αξιωματικός, στην ακολουθία τού Όθωνα και κατόπιν διετέλεσε υπασπιστής του. Μετά, μάλιστα, την έκπτωσή του(1862) τον ακολούθησε στη Βαμβέργη. Το 1864 παραιτήθηκε για λόγους υγείας από τη θέση του και επέστρεψε στην Ελλάδα.

ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Νεώτερος Ελληνισμός από 1833 ώς 1881, τ.ΙΓ.

Εκδοτική Αθηνών, Αθήναι 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Μακρυγιάννης Ιωάννης: Απομνημονεύματα. Εκδόσεις Ι.Βλαχογιάννη, Αθήνα 1907.

Αρώνη-Τσίχλη Καίτη: Αγροτικές εξεγέρσεις στην Παλιά Ελλάδα 1833-1881. Εκδόσεις

Παπαζήση, Αθήνα 1989.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Καρακώστα-Αηδόνη Αλεξάνδρα: Κλέφτες και αρματολοί του ορεινού Βάλτου. Η

δράση και η προσφορά τους. Αγρίνιο 2004.

Κολόμβας Αθ. Νικόλαος: Μεσολόγγι (1821-1829). Οι αθάνατοι πρόμαχοι. Εκδοτική

Άλφα, Αθήνα 1998.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.28, Απρίλιος-Ιούνιος 2004.

Αρματολός από τον Βάρνακα τής Ακαρνανίας. Διορίστηκε καπετάνιος Ξηρομέρου από τον Αλή-πασά. Στην Επανάσταση υπήρξε από τους πρώτους αγωνιστές τής δυτικής Ελλάδας. Το 1822, αναγορεύτηκε από τη Γερουσία τής δυτικής Ελλάδας σε αρχιστράτηγο. Μετά τη μάχη τού Πέτα (1822) και την πτώση του Σουλίου, απογοητεύτηκε και συντάχτηκε με τους Τούρκους. Το 1829 εμπιστεύτηκε σ' αυτόν ο Καποδίστριας να εκδιώξει τους Τούρκους από τη δυτική Ελλάδα, πράγμα που έκανε, απομακρύνοντάς τους από το Ξηρόμερο, το Μεσολόγγι και το Αιτωλικό.

ΠΗΓΕΣ

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Dakin Douglas: Η Ενοποίηση της Ελλάδας 1770-1823. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής

Τραπέζης, Αθήνα 1982.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ. Νίκος: Δήμος Σολλίου. Αγώνες και Θυσίες στην Επανάσταση του 1821.

Έκδοση Ένωση Αλυζίων Αιτωλοακαρνανίας. Με τη συμβολή του  Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, Αθήνα 2005.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Μήτσης Θ. Νίκος: Αετός Ξηρομέρου. Ιστορικές επιφυλλίδες αλλοτινών χρόνων.

Έκδοση Σύλλογος των Εν Αθήναις Αετινών Ξηρομέρου με την αρωγή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2008.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Χασάπης Κ. Χρήστος: Αστακός. Ιστορικόν Βιογραφικόν Λαογραφικόν Λεύκωμα.

Συμβολή στην Ιστορία της Δυτικής Στερεάς Ελλάδος.

Εφημερίδα Μεδεών Η Κατούνα. Έκδοση του Συλλόγου Κατουνιωτών «Φίλιππος ο

Ακαρνάν», Αρ.φύλλου 19, Μάρτιος-Απρίλιος 2005.

Γεννήθηκε στη Μικρά Ασία. Έζησε για πολλά χρόνια στο Αγρίνιο, εργαζόμενη ως καθηγήτρια ξένων γλωσσών. Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1929 με το αφήγημα «Για όσους ζούνε», αναμνήσεις από την καταστροφή τού 1922. Το 1960 εξέδωσε την πρώτη ποιητική της συλλογή «Χοές». Κυκλοφόρησε άλλα 12 ποιητικά έργα, με τελευταίο τους «Ασίγαστους παλμούς», 1980. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες και η ίδια έχει μεταφράσει αρκετούς Αμερικανούς, Γάλλους και Άγγλους ποιητές. Για το έργο της έχει βραβευτεί από πνευματικά ιδρύματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Κάποιες από τις ποιητικές της συλλογές είναι: «Ανάλωση», 1960, «Αφρόδροσα», 1963, «Ηχώ Αιώνων», 1964, «Γαλάζια φυγή», 1965, «Άφωνη σιωπή», «Συνθέσεις γοητείας» κ.ά. Έγραψε και τα πεζά: «Ίμεροι», «Ταξιδιωτικές μνήμες», «Λουίζα Σκαρπέτι». 

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.3^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.38, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2006.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.7^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2006.