ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ

 

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Περίστα στις 13 Νοεμβρίου 1902. Το φθινόπωρο 1906, ο πατέρας του μετανάστευσε στην Αμερική, για λίγα όπως λογάριαζε χρόνια, αλλά τα μεσολαβήσαντα γεγονότα δεν του επέτρεψαν την επιστροφή, παρά μετά το τέλος του Ά Παγκοσμίου Πολέμου (Ιούλιος 1919).Μεγάλωσε συνεπώς, κάτω από τη σκέπη τής μάνας του, που, αν και αγράμματη, κράτησε με συνέπεια επί 13 το δυσβάσταχτο βάρος του αρχηγού τής οικογένειας, και ανέθρεψε τα παιδιά της με υποδειγματική σωφροσύνη και αρετή. Ο Βαλαώρας φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Περίστας και πέρασε αριστεύοντας τις πέντε τάξεις του (Σεπ. 1908 - Ιούν.1913), με δάσκαλο τον φωτισμένο παπα-Κωτσαρέλη. Πήγε κατόπιν (Σεπ. 1913) στο Ελληνικό Σχολείο Πλατάνου, ψυχή και στυλοβάτης του οποίου ήταν ο Σωτήρης Κωτσόπουλος, ένας διαπρεπής εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τον Ιούνιο 1917 απεφοίτησε, δεύτερος στη σειρά, από το Ελληνικό Σχολείο και αμέσως ενεγράφη στο Γυμνάσιο Αγρινίου. Το απολυτήριο Γυμνασίου, με «λίαν καλώς», πήρε από το Δεύτερο Γυμνάσιο Πατρών (Ιούν.1921).Διψούσε για μάθηση, αλλά δεν υπήρχαν τα υλικά μέσα για ανώτερες σπουδές. Με την βοήθεια της μάνας του φυγαδεύτηκε μια νύχτα (Σεπ. 1921) για την Αθήνα, όπου ύστερα από αφάνταστες ταλαιπωρίες βρήκε επιτέλους το δρόμο προς την περιπόθητη επιστήμη. Σαν «απομηχανής Θεός», ο καθηγητής Σπύρος Παπανικολάου προσφέρθηκε να του βρει εργασία στο Αστεροσκοπείο Αθηνών (δόκιμος μετεωρολόγος, Οκτώβ.1921 - Δεκέμ. 1926). Μπόρεσε, έτσι, να εγγραφεί στην Ιατρική Σχολή τού Πανεπιστημίου Αθηνών (Οκτώβ.1921). Πέντε χρόνια αργότερα (Νοέμ. 1926) πήρε το πτυχίο του με «λίαν καλώς».
Αφού εργάστηκε για ένα διάστημα ως κοινοτικός ιατρός, έφυγε και πάλι, με δανεικά χρήματα, προς την Εσπερία (Μάρτ. 1929), όπου, επί 15 μήνες, παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα στην Ιατρική Σχολή Παρισίων και στη Σχολή Υγιεινής και τροπικών νοσημάτων τού Λονδίνου. Το καλοκαίρι 1930 γύρισε στην Ελλάδα, αποφασισμένος να ιδρύσει μια πρότυπη Κλινική στην Περίστα, και να μείνει για πάντα στο χωριό. Περαστικός από την Αθήνα, πηγαίνοντας για το χωριό, έλαβε ένα πρωί, ξαφνικά την παραγγελία να συναντήσει τον Αμερικανό επιστήμονα Μarshall Balfour, που ακολουθούσε τότε το υγειονομικό κλιμάκιο της Κοινωνίας των Εθνών, αντιπροσωπεύοντας στην Ελλάδα την Rockefeller Foundation. O Balfour τον πείθει, τελικά, να συνεργαστεί στην προσπάθεια της ξένης αποστολής για την καταπολέμηση της ελονοσίας και την αναδιοργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών της χώρας.
Ακολούθησε γοργή εξέλιξις. Το Δεκέμβριο 1930 μπαίνει κατόπι εξετάσεων, στην Υγειονομική Σχολή, από όπου παίρνει το δίπλωμα ανωτέρων σπουδών Υγιεινής (Απρίλ. 1932). Αποσπάται κατόπιν στο Εργαστήριο Ερευνών Καβάλας και, εν συνεχεία, διορίζεται Διευθυντής τού Ανθελονοσιακού Σταθμού Δράμας (1933) και, το επόμενο έτος, Διευθυντής τού Σταθμού Ροδοδάφνης Αιγίου. Το Σεπτέμβριο 1934, με υποτροφία τής Rockefeller Foundation, εγγράφεται στη Σχολή Υγιεινής τού John hopkins University Βαλτιμόρης. Αποφοιτά τον Ιούνιο του 1936, με το ανώτατο δίπλωμα Doctor of Public Health, in Biostatistics. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, συνεχίζει μέχρι τέλους 1938, τη συνεργασία του με την Rockefeller Foundation, ενώ, παράλληλα, αναλαμβάνει τη διδασκαλία της Επιδημιολογίας και της Βιοστατιστικής, στους σπουδαστές της Υγειονομικής Σχολής Αθηνών. Το 1939 ανακηρύσσεται παμψηφεί υφηγητής τής υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τον ίδιο χρόνο (28 Οκτ. 1939) νυμφεύθηκε τη Φωτεινή Λαλαούνη, με την οποία απέκτησε τρείς θυγατέρες. Με την κήρυξη του πολέμου, επιστρατεύθηκε (Νοέμ. 1940) και υπηρέτησε επί πέντε μήνες, πρώτα στην Κέρκυρα και στους Αγίους Σαράντα, και ύστερα σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο των Αθηνών. Τον Ιανουάριο 1943, συνεργάστηκε με την αποστολή τού Διεθνούς Κομιτάτου τού Ερυθρού Σταυρού, μέχρι τον Οκτώβριο 1944, όταν, με την αποχώρηση των Γερμανών, έφθασαν στην Ελλάδα οι πρώτες συμμαχικές αποστολές της ML. και της UNRRA. Διορίζεται τότε υποδιευθυντής του Υγειονομικού Τμήματος της UNRRA και κατόπιν (Ιούλιος 1945), προϊστάμενος της Υγειονομικής υπηρεσίας τής Greek War Relief, από την οποία και παραιτήθηκε τον Δεκέμβριο 1946. Υπηρέτησε, επίσης, στον ΟΗΕ επί 13 χρόνια και 9 μήνες (24 Οκτωβ. 1947 - 31 Ιουλ. 1961), όπου προήχθη μέχρι τού ανώτατου τεχνικού βαθμού. Όταν τελικά παραιτήθηκε, ο γεν. γραμματεύς Dag Hammarskjold, σε προσωπική του επιστολή, τόνισε την αξιόλογη συμβολή του Βαλαώρα στην επιτυχία τής δύσκολης, αλλά παγκόσμιας αποστολής του ΟΗΕ.
Γύρισε στην Ελλάδα (Αύγουστος 1961), τακτικός πια καθηγητής τής Υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μαζί με τη μόρφωση εκατοντάδων κάθε χρόνο φοιτητών, έδωσε καινούργια ώθηση στη διδασκαλία τής υγιεινής και την επιστημονική έρευνα, μέσα στο Κέντρο Βιομετρικών Δημογραφικών Ερευνών, που ο ίδιος ίδρυσε (1962). Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει εκατοντάδες μονογραφίες, εισηγήσεις και άρθρα, που δημοσιεύθηκαν στην Ελληνική, Αγγλική και Γαλλική, και αρκετά συγγράμματα, με σπουδαιότερα την «Υγιεινή τού Ανθρώπου» (δύο εκδόσεις), τα «Στοιχεία Βιομετρίας και Στατιστικής», την «Υγιεινή τού Χωριού» (δύο εκδόσεις), τη «Δημογραφική Ιστορία τής συγχρόνου Ελλάδος», τον «Ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών» και άλλα.

ΠΗΓΕΣ

 

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παπαθανασόπουλος Θανάσης: Περίστα Ναυπακτίας. Ιστορικά-Λαογραφικά.

Δεύτερος Τόμος. Εκδόσεις Μελέαγρος, Αθήνα 2003.

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.perista.net

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Νομικός, δημοσιογράφος, ακαδημα^.ι^.κός, υπουργός, πρωθυπουργός και λογοτέχνης ,γνωστός με το φιλολογικό ψευδώνυμο Γεώργιος Αθάνας. Γεννήθηκε το 1893 στη Ναύπακτο. Καταγόταν από παλιά αρχοντική ηπειρώτικη οικογένεια. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών, και για πολλά χρόνια έζησε στην Ιταλία, όπου μελέτησε την ιταλική λογοτεχνία.  Αρχικά ασχολήθηκε με τη δικηγορία, και ταυτόχρονα, δημοσιογραφούσε στις εφημερίδες «Ακρόπολις», «Πολιτεία» και «Νέος Κόσμος» . Ακολουθώντας την οικογενειακή του παράδοση, αναμείχθηκε με την πολιτική, και το 1926 εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας με το κόμμα  των Ελευθεροφρόνων τού Ιωάννη Μεταξά. Δεν έπαυσε να τιμάται με τη βουλευτική έδρα τού νομού Αιτωλοακαρνανίας, από το 1932 έως το 1964, όντας αρχικά μέλος τού Προεδρικού κόμματος τού Γεωργίου Καφαντάρη, εν συνεχεία τού κόμματος των Φιλελευθέρων τού Σοφοκλή Βενιζέλου, και τέλος τής Ενώσεως Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου. Διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών, Παιδείας, Βιομηχανίας, Κοινωνικής Προνοίας, Προεδρίας τής Κυβερνήσεως κ.ά. στις κυβερνήσεις  Νικολάου Πλαστήρα, Θεμιστοκλή Σοφούλη, Σ. Βενιζέλου και Γ. Παπανδρέου. Το 1936 εξελέγη αντιπρόεδρος, και το 1964 πρόεδρος της Βουλής. Στις 15 Ιουλίου 1965, ενώ το πολιτικό σκηνικό τής Ελλάδας δοκιμαζόταν λόγω τής διαμάχης μεταξύ του Γεωργίου Παπανδρέου και των «Ανακτόρων», ο Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας θα ορκιστεί πρωθυπουργός, αίροντας τη στήριξή του  από την κυβέρνηση τού Γ. Παπανδρέου. Στιγματίστηκε, έτσι, ως ο πρώτος «Πρωθυπουργός τής Αποστασίας». Η Κυβέρνησή του απέτυχε να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης και παραιτήθηκε.  Αποτυχημένη θα είναι και η τρίτη(μετά τον Ηλία Τσιριμώκο) απόπειρα σχηματισμού κυβέρνησης υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο (1965-66), στην οποία ο Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας διετέλεσε αντιπρόεδρος. Υπήρξε, επίσης, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου, στο οποίο παρέδωσαν την εξουσία οι στρατιωτικοί το 1974.

          Από μικρή ηλικία ασχολείται με τη λογοτεχνία, και αρχίζει να δημοσιεύει κείμενά, κυρίως ποιητικά,  με το ψευδώνυμο Γεώργιος Αθάνας. Το ποιητικό του έργο εμφορείται από μία «πρωτογενή» απλότητα και ομορφιά, και από μια πνοή ρουμελιώτικης λεβεντιάς. Μέσα από το έργο του σκιαγραφείται η χωριάτικη ζωή, τα επαρχιώτικα ήθη και ζωντανεύει το ελληνικό τοπίο, η ελληνική φύση. Την πρώτη του ποιητική προσπάθεια αποτέλεσε η συλλογή «Πρωινό ξεκίνημα»,1919.Ακολουθούν οι συλλογές «Αγάπη στον Έπαχτο» ,1922, «Καιρός πολέμου» ,1924, «Ειρμός», 1932, «Δροσεροί καημοί», 1936 κ.ά. Διακρίθηκε, επίσης, ως διηγηματογράφος: «Το πράσινο καπέλλο»,1923, «Δέκα έρωτες»,1925, «Απλοϊκές ψυχές»,1929 κ.ά. Για την πνευματική του αυτή δραστηριότητα εξελέγη, το 1955,ακαδημαϊκός, φθάνοντας και έως το αξίωμα του προέδρου τής Ακαδημίας Αθηνών ,το 1965. 

ΠΗΓΕΣ 

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Μητρώον Γερουσιαστών και Βουλευτών. Έκδοση Βουλής των Ελλήνων. Διεύθυνσις

Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Εν Αθήναις, Εκ του Εθνικού Τυπογραφείου 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.1^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ανθολογία Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών. Ποιητές-Πεζογράφοι 1821-2002. Ένωση

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, Αθήνα 2002.

Η Αιτωλοακαρνανία στη Νεοελληνική Λογοτεχνία. Πρακτικά Λογοτεχνικού

Συνεδρίου (Μεσολόγγι 5-7 Νοεμβρίου 2004). Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία (ΑΙ.ΠΟ.Ε), Αθήνα 2005.

Η Αιτωλοακαρνανία στα Γράμματα και στις Τέχνες τον 20^ο αιώνα (Ποίηση-

Πεζογραφία-Δοκίμιο-Εικαστικά-Λαογραφία). Ένωση Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών (Ε.Α.Λ), Αθήνα 2004.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Σύγχρονος Ελληνισμός από το 1941 ως το τέλος του

Αιώνα, τ.ΙΣΤ. Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2000.

Βουρνάς Τάσος: Ιστορία της Νεώτερης και Σύγχρονης Ελλάδας, τ.Ε. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 1997.

Παρασκευόπουλος Πότης: Γεώργιος Παπανδρέου. Τα δραματικά γεγονότα 1961-

1967. Εκδόσεις Φυτράκη, Αθήνα 1988.

Τα Φοβερά Ντοκουμέντα: Μετά τον Εμφύλιο. Η άνοδος του Παπάγου στην εξουσία.

Συγγραφή Σόλωνας Γρηγοριάδης. Εκδόσεις Φυτράκη, Αθήνα 1979.

Κουζέλης Π. Απόστολος: Οι Αιτωλοακαρνάνες Πρωθυπουργοί. Αθήνα 2000.

Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα-Έργα-Ρεύματα-Όροι. Εκδόσεις

Πατάκη, Αθήνα 2008.

Μαθητεία: Βιογραφίες Νεοελλήνων Λογοτεχνών. Εκδόσεις Γιάννη Ρίζου.

Αθάνας Γ: Τραγούδια των βουνών. Ίδρυμα Γεωργίου & Μαρίας Αθανασιάδη-Νόβα.

Ναύπακτος 2008.

Μακρυδημήτρης Αντώνης: Οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδος 1828-1997. Εκδόσεις

Ι.Σιδέρης, Αθήνα 1997.

Λάμψα Γιάννη: Βασιλείς-Δικτάτορες-Πρωθυπουργοί. Αυτοί που κυβέρνησαν της

μεταπολεμική Ελλάδα. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1995.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παπαθανασόπουλος Θανάσης: Ο λυρικός λόγος του Γ.Αθάνα. Έκδοση Ιδρύματος

Γεωργίου & Μαρίας Αθανασιάδη-Νόβα.

Βαρδακουλάς Δημ. Γιάννης: Ευεργέτες και Δωρητές στη Ναύπακτο.

Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου.

Βαρδακουλάς Γιάννης, Παναγιωτόπουλος Θωμάς: Το Οδοιπορικό του Δήμου

Ναυπάκτου. Έκδοση Δήμου Ναυπάκτου.

Τσάκος Ι. Γιώργος: Ιστορικές Αναφορές στο Δήμο Ναυπάκτου. Αθήνα 2006.

Καλαβρουζιώτης Κ. Θανάσης: Χιλιοτραγουδισμένο «Βενέτικο». Πολιτιστικός

Σύλλογος Καλαβρούζας, Αύγουστος 2003.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας, τ.3^ο,

Αθήνα 1996.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας, τ.4^ο,

Αθήνα Γενάρης 1998.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας, τ.5^ο,

Αθήνα Ιούλης 1998.

Η Δάφνη. Περιοδική Έκδοση του Πνευματικού Ομίλου Δαφνιωτών Ναυπακτίας,

τ.15^ο, Αθήνα Γενάρης 2007.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.38, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2006.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.68, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2008.

Τα Αιτωλικά. Περιοδική Έκδοση της Αιτωλικής Πολιτιστικής Εταιρείας (ΑΙ.ΠΟ.Ε.),

τ.9^ο, Αθήνα Ιούλιος-Δεκέμβριος 2007.

Χρονικό του 20^ου αιώνα. Εκδόσεις Δομική.