ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Περίστα στις 13 Νοεμβρίου 1902. Το φθινόπωρο 1906, ο πατέρας του μετανάστευσε στην Αμερική, για λίγα όπως λογάριαζε χρόνια, αλλά τα μεσολαβήσαντα γεγονότα δεν του επέτρεψαν την επιστροφή, παρά μετά το τέλος του Ά Παγκοσμίου Πολέμου (Ιούλιος 1919).Μεγάλωσε συνεπώς, κάτω από τη σκέπη τής μάνας του, που, αν και αγράμματη, κράτησε με συνέπεια επί 13 το δυσβάσταχτο βάρος του αρχηγού τής οικογένειας, και ανέθρεψε τα παιδιά της με υποδειγματική σωφροσύνη και αρετή. Ο Βαλαώρας φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Περίστας και πέρασε αριστεύοντας τις πέντε τάξεις του (Σεπ. 1908 - Ιούν.1913), με δάσκαλο τον φωτισμένο παπα-Κωτσαρέλη. Πήγε κατόπιν (Σεπ. 1913) στο Ελληνικό Σχολείο Πλατάνου, ψυχή και στυλοβάτης του οποίου ήταν ο Σωτήρης Κωτσόπουλος, ένας διαπρεπής εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τον Ιούνιο 1917 απεφοίτησε, δεύτερος στη σειρά, από το Ελληνικό Σχολείο και αμέσως ενεγράφη στο Γυμνάσιο Αγρινίου. Το απολυτήριο Γυμνασίου, με «λίαν καλώς», πήρε από το Δεύτερο Γυμνάσιο Πατρών (Ιούν.1921).Διψούσε για μάθηση, αλλά δεν υπήρχαν τα υλικά μέσα για ανώτερες σπουδές. Με την βοήθεια της μάνας του φυγαδεύτηκε μια νύχτα (Σεπ. 1921) για την Αθήνα, όπου ύστερα από αφάνταστες ταλαιπωρίες βρήκε επιτέλους το δρόμο προς την περιπόθητη επιστήμη. Σαν «απομηχανής Θεός», ο καθηγητής Σπύρος Παπανικολάου προσφέρθηκε να του βρει εργασία στο Αστεροσκοπείο Αθηνών (δόκιμος μετεωρολόγος, Οκτώβ.1921 - Δεκέμ. 1926). Μπόρεσε, έτσι, να εγγραφεί στην Ιατρική Σχολή τού Πανεπιστημίου Αθηνών (Οκτώβ.1921). Πέντε χρόνια αργότερα (Νοέμ. 1926) πήρε το πτυχίο του με «λίαν καλώς».
Αφού εργάστηκε για ένα διάστημα ως κοινοτικός ιατρός, έφυγε και πάλι, με δανεικά χρήματα, προς την Εσπερία (Μάρτ. 1929), όπου, επί 15 μήνες, παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα στην Ιατρική Σχολή Παρισίων και στη Σχολή Υγιεινής και τροπικών νοσημάτων τού Λονδίνου. Το καλοκαίρι 1930 γύρισε στην Ελλάδα, αποφασισμένος να ιδρύσει μια πρότυπη Κλινική στην Περίστα, και να μείνει για πάντα στο χωριό. Περαστικός από την Αθήνα, πηγαίνοντας για το χωριό, έλαβε ένα πρωί, ξαφνικά την παραγγελία να συναντήσει τον Αμερικανό επιστήμονα Μarshall Balfour, που ακολουθούσε τότε το υγειονομικό κλιμάκιο της Κοινωνίας των Εθνών, αντιπροσωπεύοντας στην Ελλάδα την Rockefeller Foundation. O Balfour τον πείθει, τελικά, να συνεργαστεί στην προσπάθεια της ξένης αποστολής για την καταπολέμηση της ελονοσίας και την αναδιοργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών της χώρας.
Ακολούθησε γοργή εξέλιξις. Το Δεκέμβριο 1930 μπαίνει κατόπι εξετάσεων, στην Υγειονομική Σχολή, από όπου παίρνει το δίπλωμα ανωτέρων σπουδών Υγιεινής (Απρίλ. 1932). Αποσπάται κατόπιν στο Εργαστήριο Ερευνών Καβάλας και, εν συνεχεία, διορίζεται Διευθυντής τού Ανθελονοσιακού Σταθμού Δράμας (1933) και, το επόμενο έτος, Διευθυντής τού Σταθμού Ροδοδάφνης Αιγίου. Το Σεπτέμβριο 1934, με υποτροφία τής Rockefeller Foundation, εγγράφεται στη Σχολή Υγιεινής τού John hopkins University Βαλτιμόρης. Αποφοιτά τον Ιούνιο του 1936, με το ανώτατο δίπλωμα Doctor of Public Health, in Biostatistics. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, συνεχίζει μέχρι τέλους 1938, τη συνεργασία του με την Rockefeller Foundation, ενώ, παράλληλα, αναλαμβάνει τη διδασκαλία της Επιδημιολογίας και της Βιοστατιστικής, στους σπουδαστές της Υγειονομικής Σχολής Αθηνών. Το 1939 ανακηρύσσεται παμψηφεί υφηγητής τής υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τον ίδιο χρόνο (28 Οκτ. 1939) νυμφεύθηκε τη Φωτεινή Λαλαούνη, με την οποία απέκτησε τρείς θυγατέρες. Με την κήρυξη του πολέμου, επιστρατεύθηκε (Νοέμ. 1940) και υπηρέτησε επί πέντε μήνες, πρώτα στην Κέρκυρα και στους Αγίους Σαράντα, και ύστερα σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο των Αθηνών. Τον Ιανουάριο 1943, συνεργάστηκε με την αποστολή τού Διεθνούς Κομιτάτου τού Ερυθρού Σταυρού, μέχρι τον Οκτώβριο 1944, όταν, με την αποχώρηση των Γερμανών, έφθασαν στην Ελλάδα οι πρώτες συμμαχικές αποστολές της ML. και της UNRRA. Διορίζεται τότε υποδιευθυντής του Υγειονομικού Τμήματος της UNRRA και κατόπιν (Ιούλιος 1945), προϊστάμενος της Υγειονομικής υπηρεσίας τής Greek War Relief, από την οποία και παραιτήθηκε τον Δεκέμβριο 1946. Υπηρέτησε, επίσης, στον ΟΗΕ επί 13 χρόνια και 9 μήνες (24 Οκτωβ. 1947 - 31 Ιουλ. 1961), όπου προήχθη μέχρι τού ανώτατου τεχνικού βαθμού. Όταν τελικά παραιτήθηκε, ο γεν. γραμματεύς Dag Hammarskjold, σε προσωπική του επιστολή, τόνισε την αξιόλογη συμβολή του Βαλαώρα στην επιτυχία τής δύσκολης, αλλά παγκόσμιας αποστολής του ΟΗΕ.
Γύρισε στην Ελλάδα (Αύγουστος 1961), τακτικός πια καθηγητής τής Υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μαζί με τη μόρφωση εκατοντάδων κάθε χρόνο φοιτητών, έδωσε καινούργια ώθηση στη διδασκαλία τής υγιεινής και την επιστημονική έρευνα, μέσα στο Κέντρο Βιομετρικών Δημογραφικών Ερευνών, που ο ίδιος ίδρυσε (1962). Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει εκατοντάδες μονογραφίες, εισηγήσεις και άρθρα, που δημοσιεύθηκαν στην Ελληνική, Αγγλική και Γαλλική, και αρκετά συγγράμματα, με σπουδαιότερα την «Υγιεινή τού Ανθρώπου» (δύο εκδόσεις), τα «Στοιχεία Βιομετρίας και Στατιστικής», την «Υγιεινή τού Χωριού» (δύο εκδόσεις), τη «Δημογραφική Ιστορία τής συγχρόνου Ελλάδος», τον «Ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών» και άλλα.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Ναυπακτιακά ΙΒ' (2001). Λόγιοι και Λογογράφοι Ναυπακτίας. Δ' Συμπόσιο

Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας. Ναύπακτος 20-21 Οκτωβρίου 2000. Εταιρεία Ναυπακτιακών Μελετών, Αθήνα 2003.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Παπαθανασόπουλος Θανάσης: Περίστα Ναυπακτίας. Ιστορικά-Λαογραφικά.

Δεύτερος Τόμος. Εκδόσεις Μελέαγρος, Αθήνα 2003.

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.perista.net

Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1800. Μαθήτευσε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και αργότερα σπούδασε νομικά στην Πίζα. Την περίοδο τού Όθωνα διορίστηκε εισαγγελέας, αλλά παραιτήθηκε το 1841. Κατόπιν, άσκησε τη δικηγορία και ασχολήθηκε με την πολιτική. Το 1849 διηύθυνε το Υπουργείο των Οικονομικών υπό τους πρωθυπουργούς Κανάρη και Κριεζή. Στις 12 Φεβρουαρίου 1863, ύστερα από πιέσεις τού στρατού, αναλαμβάνει την πρωθυπουργία και ανακοινώνει στη Βουλή την εκλογή τού Γεωργίου Α΄ ως βασιλέα τής Ελλάδας. Στη συνέχεια παραιτείται, αλλά ο νέος μονάρχης θα του αναθέσει και πάλι την πρωθυπουργία στις 14 Απριλίου. Στις 26 Ιουλίου, όμως, παραιτήθηκε οριστικά. Τα τελευταία χρόνια τής ζωής του αποσύρθηκε στο Μεσολόγγι. Πέθανε πάμφτωχος στις 25 Αυγούστου 1872. Οι συμπολίτες του, για να τον τιμήσουν, τον ενταφίασαν στο Ηρώο τής πόλης.

 ΠΗΓΕΣ

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Νεώτερος Ελληνισμός από 1833 ώς 1881, τ.ΙΓ.

Εκδοτική Αθηνών, Αθήναι 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Μακρυδημήτρης Αντώνης: Οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδος 1828-1997. Εκδόσεις

Ι.Σιδέρης, Αθήνα 1997.

Λοβέρδος Ανδρέας: Πολιτική Ιστορία της Ελλάδας (1828-1975). Εκδόσεις

Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 2001.

Αρώνη-Τσίχλη Καίτη: Αγροτικές εξεγέρσεις στην Παλιά Ελλάδα 1833-1881. Εκδόσεις

Παπαζήση, Αθήνα 1989.

Κουζέλης Π. Απόστολος: Οι Αιτωλοακαρνάνες Πρωθυπουργοί. Αθήνα 2000.

Κολόμβας Αθ. Νικόλαος: Μεσολόγγι (1821-1829). Οι αθάνατοι πρόμαχοι. Εκδοτική

Άλφα, Αθήνα 1998.

Κουφός Ν. Γιάννης: Ο Κήπος των Ηρώων. Ιστορικό οδοιπορικό στον Κήπο των

Ελεύθερων Πολιορκημένων στο Μεσολόγγι. Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία

(ΑΙ.ΠΟ.Ε). Αθήνα 2007.

Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.el.wikipedia.org

Γεννήθηκε το 1897 στο Μεσολόγγι. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Από το 1925 έως το 1951, και από το 1959 έως το 1964  εκλεγόταν δήμαρχος Μεσολογγίου. Διετέλεσε, επίσης, υποδιοικητής τής Γενικής Διοίκησης Ηπείρου (1918-1921), γενικός γραμματέας τής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος (1927-1956) και υφυπουργός Αποκαταστάσεως Σεισμοπαθών Ιονίων Νήσων (1953-1954). Ασχολήθηκε, επιπλέον, επί πενήντα χρόνια με τη δημοσιογραφία και πρωτοστάτησε στην καθιέρωση εκδηλώσεων εθνικής μνήμης. Ως συγγραφέας πραγματεύεται, κυρίως, ιστορικά θέματα : «Εποποιία Μεσολογγίου» (1937), «Οι πέντε Μεσολογγίται Πρωθυπουργοί της Ελλάδος» (1948), «Η Ιστορία της Αιτωλοακαρνανίας» (1951), «Ιστορία του Μεσολογγίου» (1959) κ.ά. Έχει εκδώσει και τα ταξιδιωτικά: «Πώς είδα την Αλβανία» (1937), «Πώς είδα την Γερμανία» (1961), «Πώς είδα την Κύπρον» (1961) ,καθώς και ένα θεατρικό «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» (1933).

ΠΗΓΕΣ

Μητρώον Γερουσιαστών και Βουλευτών. Έκδοση Βουλής των Ελλήνων. Διεύθυνσις

Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Εν Αθήναις, Εκ του Εθνικού Τυπογραφείου 1977.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.3^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Καψάλης Ευθ. Γιώργος: Προσωπικότητες της Ρούμελης. Αθήναι 1970.

Ρίζα Αγρινιωτών. Περιοδική Έκδοση του «Συλλόγου των εν Αθήναις Αγρινιωτών»,

τ.64, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2007.