ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 1893-1958 ΙΑΤΡΟΣ - ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΕΙ - ΛΟΓΙΟΣ

Γεννήθηκε στο Αβαρίκο Θέρμου το 1930. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε για πολλά χρόνια στο Θέρμο. Υπήρξε χαρισματικός καθηγητής με πλούσιο συγγραφικό έργο. Έγραψε πολλά πεζά και ποιήματα που βρίσκονται διεσπαρμένα σε εφημερίδες, περιοδικά, στο «Ρουμελιώτικο Ημερολόγιο» κ.α.

Από το Κριεκούκι(Καστράκι). Υπηρέτησε την πατρίδα απ' αρχής τής Επαναστάσεως μέχρι τέλους. Παρευρέθη στις μάχες Λαγκάδας, Μακρυνόρους, Πέτα, Σταυρού Βουλγαρελίου και Πλάκας όπου έδειξε μεγάλο ζήλο και προθυμία.

 ΠΗΓΕΣ

Γεννήθηκε το 1759. Απέκτησε τεράστια ακίνητη περιουσία ως προεστός τού Βραχωρίου. Ασκούσε μεγάλη επιρροή σε Τούρκους και Έλληνες, εξού και Μέγα - Πάνος, και κατάφερε να κάνει υποφερτή τη ζωή των χριστιανών, επί 30 χρόνια. Επηρέαζε και τον ίδιο τον Αλή-πασά, ώστε αυτός τον ονόμασε Αγιάν Βελαετλή, δηλ. γενικό προεστό τής δυτικής Στερεάς, παραχωρώντας του πολλές εξουσίες και του δωρίζοντάς του απέραντες εκτάσεις. Κατηχήθηκε πρώτος στο Βραχώρι στα της Φιλικής Εταιρείας, από τον Ιωάννη Παπαρρηγόπουλο. Προπαρασκεύασε την Επανάσταση, για την οποία θυσίασε όλα του τα προνόμια, όλη την περιουσία του κι αυτή τη ζωή του. Υπήρξε απ' τα ενεργητικότερα μέλη τής «Γερουσίας τής Δυτικής Χέρσου Ελλάδος». Πήρε μέρος σε όλες τις μάχες τής δυτικής Στερεάς με τους Βραχωρίτες. Τον Μάρτιο του 1826, πιάστηκε στο Αιτωλικό από τους Τούρκους, μεταφέρθηκε στην Άρτα και μετά από λίγο πέθανε από τα φριχτά βασανιστήρια.

 ΠΗΓΕΣ

Μητρώο Πληρεξουσίων, Γερουσιαστών και Βουλευτών 1822-1935. Έκδοση Βουλής

των Ελλήνων. Διεύθυνση Διοικητικού Τμήμα Μητρώου Βουλευτών, Αθήνα 1986.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Από το Σακαρέτσι(Περδικάκι). Έλαβε τα όπλα από την αρχή τού Αγώνα, συμμετέχοντας σε πολλές και σημαντικές μάχες. Δεν δίστασε, μάλιστα, να διαθέσει όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του στους σκοπούς τής απελευθέρωσης. Με το τέλος τού Αγώνα, πάμφτωχος πια, διορίζεται από την προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδος ως έπαρχος Αποκούρου. Κατόπιν, τοποθετήθηκε ,διαδοχικά, ειρηνοδίκης Ακαρνανίας, επαρχιακός δημογέρων τής επαρχίας Βάλτου και υγειονόμος. Αργότερα, λόγω τής εντιμότητας, εξελέγη δύο κατά συνέχεια περιόδους δήμαρχος Ιδομένης. Θα βρει, τελικά, άδικο θάνατο δολοφονημένος.

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Από τους Χαλκιοπούλους. Όταν κηρύχτηκε η Επανάσταση έφυγε από την Άρτα όπου προσωρινά διέμενε και πέρασε στον Βάλτο. Εκεί πρωτοστάτησε στον αγώνα τής δυτικής Ελλάδας. Πέθανε στο Άργος το 1826 όπου βρισκόταν ως φροντιστής των Εθνικών Στρατευμάτων. 

 ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

Από την Αμβρακιά. Αδελφός των ανωτέρω(Γεωργίου, Δημήτρη, Θανάση). Πολέμησε, απ' αρχής, σε όλες τις μάχες τής δυτικής Ρούμελης. Το 1824 διορίστηκε έπαρχος Ζυγού, και μετείχε στις Εθνοσυνελεύσεις ως πληρεξούσιος του Βάλτου. Δολοφονήθηκε κατά τον εμφύλιο πόλεμο στο Ναύπλιο και εντός του Βουλευτηρίου.

Από την Κεχρινιά. Από την αρχή του Αγώνα συγκεντρώνοντας 20 άνδρες πολέμησε γενναία, λαμβάνοντας μέρος στις μάχες Άρτας, Μακρυνόρους, Αγρινίου, Καρπενησίου, Πειραιά, Φαλήρου, Αράχοβας, καθώς και στην υπεράσπιση του Μεσολογγίου. Διετέλεσε υπό τις οδηγίες των οπλαρχηγών Αναγν. Καραγιάννη, Ιωάννη Ράγκου, Ανδρέα Ίσκου, Μάρκου Μπότσαρη, Ν. Ζέρβα, Καραϊσκάκη και Γαρδικιώτη Γρίβα. Ετιμήθη με τον βαθμό τού πεντηκοντάρχη.

 ΠΗΓΕΣ

Από Αμβρακία. Πολέμησε στις μάχες Πλάκας, Μακρυνόρους, Αγρινίου, Αετού, Καλιδρόμης, Άρτας, Πέτα και στις πολιορκίες τού Αιτωλικού και Μεσολογγίου. Διετέλεσε υπό τους οπλαρχηγούς Μάρκο Μπότσαρη, Ανδρέα Ίσκο, Ιωάννη Ράγκο και προεβιβάσθη στην τάξη των υπαξιωματικών.

ΠΗΓΕΣ

Από τη Λεπενού. Έλαβε μέρος στον Αγώνα υπό τις οδηγίες τού αδελφού του Βασίλη. Με αρχηγό τους τον Κ. Σιαμήδα συμμετείχαν στις μάχες τού Αετού, Αγρινίου, Πλάκας, Βουλγαρελίου, καθώς και στην απόκρουση της υπό τον Ομέρ Βρυώνη πολιορκίας τού Μεσολογγίου. Σκοτώθηκε στην τελευταία.

ΠΗΓΕΣ