ΤΡΟΥΛΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΤΡΑΓΟΥΛΙΑΣ) ΧΙΛΙΑΡΧΟΣ ΤΟΥ '21

Ο μεγαλύτερος γιος τού Μεγαπάνου. Γεννήθηκε στο Βραχώρι το 1794. Από πολύ μικρός, με χρήματα του πλούσιου πατέρα του, συγκρότησε σώμα αρματολών και το συντηρούσε μόνος του. Συνήθως ήταν προσκολλημένος με τους Βραχωρίτες του στους σχηματισμούς τού Καραϊσκάκη, τον οποίο θαύμαζε και λάτρευε σαν θεό. την έξοδο του Μεσολογγίου πιάστηκε αιχμάλωτος και μεταφέρθηκε στην Άρτα, όπου συναντήθηκε με τον πατέρα του στο ίδιο κελί. Όταν τον άλλο χρόνο τον μετέφεραν οι Τούρκοι στον Αστακό, δραπέτευσε, ανασυγκρότησε ομάδα κι ενώθηκε με τον Καραϊσκάκη, που είχε τότε το στρατόπεδό του στο Δραγάμεστο. Πέθανε στο Αγρίνιο το 1860.

 ΠΗΓΕΣ

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1850. Ήταν συγγενής  με τον Κωστή Παλαμά. Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο τής Αθήνας και υπήρξε παθιασμένος οπαδός τής καθαρεύουσας, αγωνιζόμενος κατά των δημοτικιστών. Ήλθε σε σύγκρουση και με τον Κωστή Παλαμά, για τον οποίο έγραφε ότι πήρε τον δρόμο της «χυδαιογραφίας». απάντησε με, Με το ψευδώνυμο Αβλάβιος, Ο Παλαμάς θα του απευθύνει τρία σφοδρότατα άρθρα. Ο Σταμάτιος Βάλβης εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές: «Γερανοί τού Ιβύκου», «Λυρικά ειδύλλια», «Αι κόραι τού Πανδάρεως», «Επιθαλάμιον» ^. τις μελέτες: «Φιλολογικά μελετήματα», «Τω Ιωακείμ τω Γ΄ Κωνσταντινουπόλεως» , «Γεωργίω Μιστριώτη», «Περί τριών στίχων τού Δάντου»^. και έμμετρες μεταφράσεις των Επινικίων τού Πινδάρου.

ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Από τους Χαλκιοπούλους. Αδελφός τού Θανασούλα. Έλαβε μέρος σε πολλές μάχες μαζί με τον αδελφό του. Το 1825, προσκληθείς από τον θείο του Γιωργάκη Βαλτινό να εισέλθει στο Μεσολόγγι, πληγώθηκε στις έξωθεν των χαρακωμάτων ενέδρες των Τούρκων και συλληφθείς υπ' αυτών, καρατομήθηκε.

 ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Καρακώστα-Αηδόνη Αλεξάνδρα: Κλέφτες και αρματολοί του ορεινού Βάλτου. Η

δράση και η προσφορά τους. Αγρίνιο 2004.

Παρουσία. Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης. Τριμηνιαία Έκδοση της Ένωσης

Αιτωλοακαρνάνων Λογοτεχνών, τ.28, Απρίλιος-Ιούνιος 2004.

Από το Σακαρέτσι(Περδικάκι). Υπηρέτησε αδιάκοπα την πατρίδα. Για τις υπηρεσίες του αυτές προβιβάστηκε από την Προσωρινή Διοίκηση στον βαθμό τού χιλίαρχου. Ανήκε, μάλιστα, σε μία εκ των επισημοτέρων  στρατιωτικών οικογενειών τού Βάλτου, που και πριν την Επανάσταση βρισκόταν στα όπλα, δίχως να υπολογίζει ποτέ τον τυραννικό ζυγό τού κατακτητή. Ο ίδιος ο Γιωργάκης, θυσιάζοντας μεγάλη περιουσία, διατηρούσε από την κήρυξη του ένοπλου Αγώνα μισθωτούς στρατιώτες. 

  ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 2. Εκδόσεις Φυτράκη.

Από την Αρειάδα. Υπηρέτησε την πατρίδα απ' αρχής μέχρι τέλους τού Αγώνα υπό τις διαταγές των στρατηγών Ιωάννη Ράγκου και Ανδρέα Ίσκου.

ΠΗΓΕΣ

Αγωνιστής από τον Πλάτανο της Ναυπακτίας. Πολέμησε στις Θερμοπύλες , το Καρπενήσι και σε άλλες περιοχές. Συμμετείχε στην προάσπιση του Μεσολογγίου και στις δύο πολιορκίες του από τους Τούρκους.

 ΠΗΓΕΣ

Από τους Χαλκιοπούλους. Όντας υπό τις οδηγίες τού οπλαρχηγού Μήτσου Κοντογιάννη, συμμετείχε στις μάχες Νέων Πατρών, Αγαθάνης, Φοντάνας κατά την οποία συνέλαβε έναν Τούρκο και Γυφτοχωρίου. Έλαβε, ακόμη, μέρος στη συντριβή τής στρατιάς τού Δράμαλη στα Δερβενάκια όπου φόνευσε 15 Τούρκους και συνέλαβε έναν. Ακολούθως, πέρασε στην Αιτωλία και πολέμησε στο Κεφαλόβρυσο με τον οπλαρχηγό Δημ. Μακρή. Ήταν εκ των υπερασπιστών τού Μεσολογγίου στη μεγάλη πολιορκία, και κατά την έξοδο κατόρθωσε να σωθεί. Για τις υπηρεσίες του είχε τιμηθεί το 1825 με τον βαθμό τής χιλιαρχίας.

 ΠΗΓΕΣ

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Καταγόταν από το Μεσολόγγι. Ως πεντηκόνταρχος πολέμησε με αρχηγούς τον Δ. Μακρή και Γρηγ. Λιακατά. Σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1826 στη σφοδρή επίθεση των Τούρκων για την κατάληψη του στρατηγικού, για την άλωση τού Μεσολογγίου, νησιδίου Ντολμά.

ΠΗΓΕΣ

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

Από την Αμβρακιά. Αδελφός των προηγουμένων(Βασίλη, Γιώργου). Πολέμησε σε πολλές μάχες, αλλά και στο Μεσολόγγι, όπου σκοτώθηκε κατά την έξοδο.

 ΠΗΓΕΣ

Από τα Σαρδίνινα. Προσέφερε τις υπηρεσίες του στον Αγώνα υπό τις οδηγίες Ανδρέα Ίσκου και κατόπιν υπό τον Γεώργιο Ζέρβα. Έλαβε μέρος στις μάχες Μακρυνόρους, Αγ. Γεωργίου, Λαγκάδας, Πέτα καθώς και στην πολιορκία τού Μεσολογγίου από τους Ιμπραήμ και Κιουταχή. Τη νύχτα τής εξόδου, μαχόμενος ανδρείως, έπεσε στον κάμπο τού Μεσολογγίου.

ΠΗΓΕΣ 

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.1^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ. CD 1. Εκδόσεις Φυτράκη.