ΖΗΝΔΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ

Ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή τού Βραχωρίου και ολόκληρης της δυτ. Ρούμελη, κατά την περίοδο προ και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Γεννήθηκε το 1787. Ήταν ο οπλαρχηγός τού αρματολικιού τού Βλοχού κατά την έκρηξη της επαναστάσεως και διαδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στην απελευθέρωση του Βραχωρίου. Από νωρίς τράπηκε με τον Τσόγκα στον αρματολισμό, εγκαταλείποντας τα Ιωάννινα και την αυλή τού Αλή - πασά. Στην αρχή, έδρασε στην περιοχή τής Παραμυθιάς. Με το μεγάλο διωγμό των αρματολών (1806 - 1808), κατέφυγε με τα αδέρφια του, Δημήτριο και Κων/νο, στα Επτάνησα, όπου κατατάχτηκε στα εθελοντικά αγγλικά τάγματα. Έλαβε μέρος στην άλωση της Λευκάδας (1810) και στην εκστρατεία κατά του Ναπολέοντος στη Γένοβα και στη Σικελία. Αργότερα, μυήθηκε από τον αδερφό του, Δημήτριο, στη Φιλική Εταιρεία. Για τους σκοπούς αυτής πέρασε στην Πρέβεζα. Εκεί καταγγέλθηκε στον Αλή - πασά, που μόλις κατόρθωσε να τον πείσει για την αθωότητα του και να τον αφήσει ελεύθερο. Για υποθέσεις τής Φιλικής Εταιρείας έφθασε έως την Κων/πολη, όπου, όμως, τον κατέδωσαν και διασώθηκε μόνο χάρις στην επέμβαση του Άγγλου πρεσβευτή Στάνγκφορδ, επειδή είχε υπηρετήσει ως αξιωματικός στα εθελοντικά τάγματα της Επτανήσου. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, τού παραχώρησε ο Αλή - πασάς  το αρματολίκι τού Βλοχού. Στην πολιορκία και την απελευθέρωση του Βραχωρίου και Ζαπαντίου πολέμησε παλληκαρήσια. Στην ατυχή μάχη τού Πέτα είχε διακριθεί επικεφαλής μεγάλης δυνάμεως Βραχωριτών. Ο Μαυροκορδάτος διείδε την αξία του, τον προσεταιρίστηκε κι από τον δεύτερο χρόνο τής Επαναστάσεως τον πήρε στο Μεσολόγγι, διορίζοντάς τον υπουργό Πολέμου. Το 1827 ο Καποδίστριας τον τοποθέτησε γενικό επιθεωρητή τού στρατού τής δυτικής Στερεάς. Διορίστηκε, επίσης, υπουργός των Στρατιωτικών και αργότερα των Ναυτικών. Το 1854 έλαβε μέρος στη επανάσταση της Θεσσαλίας. Πέθανε το 1865, όντας υπασπιστής τού βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 ΠΗΓΕΣ

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Η Ελληνική Επανάσταση, τ.ΙΒ. Εκδοτική Αθηνών,

Αθήναι 1975.

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, τ.2^ος. Εκδότης-Διευθυντής

Συντάξεως: Ιωάννης Ν. Κουφός.

Παπαγεωργίου Π. Στέφανος: Από το Γένος στο Έθνος. Η Θεμελίωση του Ελληνικού

Κράτους 1821-1862. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2005.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Κόκκινος Α. Διονύσιος: Η Ελληνική Επανάστασις. Της Ακαδημίας Αθηνών. Τόμος

Πρώτος. Εκδοτικός Οίκος Μέλισσα, Αθήναι 1974.

Κολόμβας Νίκος: Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας. Ο χαρισματικός Αρχηγός των

οπλοφόρων Μεσολογγιτών κατά την περίοδο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-1826). Διέξοδος. Κέντρο Λόγου & Τέχνης, Ιερή Πόλη Μεσολογγίου 2006.

Μήτσης Θ.Νίκος: Η Κωνωπίνα στην Επανάσταση του 1821. Έκδοση Σύλλογος

Κωνωπινιωτών Ξηρομέρου «Οι Δώδεκα Απόστολοι» με τη συμβολή του Δήμου Μεδεώνος, Αθήνα 2007.

Γούδας Αναστάσιος: Σουλιώτες και Ρουμελιώτες Καπεταναίοι του 1821. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2004.

Γερολυμάτος Σπ.Γεράσιμος: Αγρίνιο.Δρόμοι που γράφουν ιστορία. Εκδόσεις

Δ.Μπακής, Αγρίνιο 2004.

Μίχου Αρτέμιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα για την Β'πολιορκία του

Μεσολογγίου, Ευμορφόπουλου Διονύσιου (Αγωνιστή του 1821): Απομνημονεύματα. Κατάλογος Φιλελλήνων. Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Παλιούρα Μίρκα: Το Λεύκωμα του '21. Έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 1996.

Φυτειώτικα Νέα. Τριμηνιαία Έκδοση του Συλλόγου Φυτειωτών «Το Λιγοβίτσι»,

Αρ.φύλλου 84, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005.

Από τους Χαλκιοπούλους. Όντας μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, συμμετείχε στην Επανάσταση από την αρχή της. Διακρίθηκε στις επιχειρήσεις τού Μακρυνόρους, αποκρούοντας τις δυνάμεις του Ισμαήλ-πασά. Αργότερα, πολέμησε τον Ιμπραήμ στο Νιόκαστρο και κατόπιν εντάχθηκε στη φρουρά τού Μεσολογγίου. Ήταν τότε, ακριβώς, που οι πολιορκητές μάζευαν «βουνά» από χώματα, για να φτάσουν στα τείχη^. ο Βαλτινός πρότεινε να κλέβουν από μέσα τα χώματα που σώριαζαν οι εχθροί. Ματαιώθηκαν, έτσι, τα σχέδια των εχθρών. Κατά την έξοδο βγήκε με την εμπροσθοφυλακή και διακρίθηκε για τον ηρωισμό του. Εν συνεχεία, πολέμησε στην Αττική και ανδραγάθησε στο Μετόχι τού Πειραιά. Επί Καποδίστρια έγινε μέλος τού Συμβουλίου Επικρατείας.

 ΠΗΓΕΣ

Από το Σακαρέτσι(Περδικάκι). Έλαβε τα όπλα από την αρχή τού Αγώνα, συμμετέχοντας σε πολλές και σημαντικές μάχες. Δεν δίστασε, μάλιστα, να διαθέσει όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του στους σκοπούς τής απελευθέρωσης. Με το τέλος τού Αγώνα, πάμφτωχος πια, διορίζεται από την προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδος ως έπαρχος Αποκούρου. Κατόπιν, τοποθετήθηκε ,διαδοχικά, ειρηνοδίκης Ακαρνανίας, επαρχιακός δημογέρων τής επαρχίας Βάλτου και υγειονόμος. Αργότερα, λόγω τής εντιμότητας, εξελέγη δύο κατά συνέχεια περιόδους δήμαρχος Ιδομένης. Θα βρει, τελικά, άδικο θάνατο δολοφονημένος.

ΠΗΓΕΣ

Τέλωνας Χαρ.Νικόλαος: Οι Πρόμαχοι της Πατρίδος. Βαλτινοί Αγωνιστές του '21.

Έκδοση: Ιεραποστολικού Συλλόγου Αμφιλοχίας «Ο Κυρηναίος», Αμφιλοχία 2004.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Από τον Αστακό. Συμμετείχε στην Επανάσταση από έναρξή της, πολεμώντας σε πολλές από τις μάχες τής Στερεάς^. αρίστευσε με τα ανδραγαθήματά του στις μάχες τού Αετού, Αγρινίου, Μακρυνόρους, στο Μεσολόγγι, την Αράχοβα, τη Μάνινα, στη Βόνιτσα κ.α. Για την προσφορά του στον Αγώνα τού απενεμήθη το 1825 ο βαθμός τού χιλίαρχου, και το 1830 εκείνος τού εκατόνταρχου ταξιαρχικού. Εξελέγη δήμαρχος Εχίνου, και το διάστημα 1855-56 μπόρεσε με τη συνδρομή μισθοφορικών Σωμάτων να εκκαθαρίσει την περιοχή από τις ληστρικές ομάδες που την λυμαίνονταν. Μετά τον θάνατό του ο Δήμος Εχίνου, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του, απένειμε στην πενόμενη  οικογένεια του εκλιπόντος το ποσό των 300 δραχμών.  

ΠΗΓΕΣ

Ο μεγαλύτερος γιος τού Μεγαπάνου. Γεννήθηκε στο Βραχώρι το 1794. Από πολύ μικρός, με χρήματα του πλούσιου πατέρα του, συγκρότησε σώμα αρματολών και το συντηρούσε μόνος του. Συνήθως ήταν προσκολλημένος με τους Βραχωρίτες του στους σχηματισμούς τού Καραϊσκάκη, τον οποίο θαύμαζε και λάτρευε σαν θεό. την έξοδο του Μεσολογγίου πιάστηκε αιχμάλωτος και μεταφέρθηκε στην Άρτα, όπου συναντήθηκε με τον πατέρα του στο ίδιο κελί. Όταν τον άλλο χρόνο τον μετέφεραν οι Τούρκοι στον Αστακό, δραπέτευσε, ανασυγκρότησε ομάδα κι ενώθηκε με τον Καραϊσκάκη, που είχε τότε το στρατόπεδό του στο Δραγάμεστο. Πέθανε στο Αγρίνιο το 1860.

 ΠΗΓΕΣ

Διονυσάτος Γρ. Ιωάννης: Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821. Οι Αθάνατοι Αγωνιστές. Αγρίνιο

2006.

Θωμόπουλος Θεόδωρος: Το Αγρίνιο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Αθήνα 1954.

Τσατσάνης Μιλ. Γεώργιος: Δυτικορουμελιώτες Αγωνιστές του 1821, τ.1. Εκδόσεις

Βεργίνα, Αθήνα 2005.

Από το Σακαρέτσι(Περδικάκι). Οπλαρχηγός ο ίδιος, πολέμησε στις μάχες τού Μαχαλά Ξηρομέρου και στον Αϊ-Νικόλα τού Αιτωλικού. Το 1829, εντάχθηκε στην πεντακοσιαρχία τού Β. Μαστραπά. Το 1864, πολεμούσε ακόμη στη Θεσσαλία με αντάρτικα σώματα.

 ΠΗΓΕΣ

Από τη Λεπενού. Μαζί με τον αδελφό του Κώστα έλαβαν μέρος στις μάχες Λαγκάδας, Μακρυνόρους, Κομποτίου, Πέτα-όπου σκοτώθηκε ο οπλαρχηγός Γ. Σκαρμίντζος- Άρτας, Βουλγαρελίου, καθώς και στην πολιορκία τού Μεσολογγίου και στην έξοδο^. βγήκαν σώοι με άλλους Λεπενιώτες και πήγαν στη Δερβέκιστα, όπου συναντήθηκαν με τον Καραϊσκάκη και τέθηκαν υπό τις διαταγές του, πολεμώντας στην Αράχοβα και την Αθήνα.

Από τη Στάνου. Υπηρέτησε υπό τους Ανδρέα Ίσκο και Αναγνώστη Καραγιάννη σε όλες τις μάχες που βρέθηκαν οι οπλαρχηγοί αυτοί, απ' αρχής μέχρι τέλους τού Αγώνα.